Klima ve hesabı

stanger34

KLİMA

1.1.TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR

Latin kökenli bir sözcük olan klima, iklim anlamına gelir.İklim sözcüğünden bir ülkeyi etkisi altında bulunduran coğrafi ve atmosferik koşullar ya da sıcaklık , atmosferik basınç , rüzgar ve fırtına gibi atmosferin durumunu ve belirli bir yerdeki değişimini karakterize eden meteorolojik olguların tümü anlaşılır.

İnsanın biyolojik yapısı yanında ruh ve beden sağlığı da meteorolojik olgulardan
çok etkilenir. Çevremizi ,çevremizde geçen doğa olaylarını algıladığımız duygularla ancak tanıyabilir, anlayabilir ve değerlendirilebiliriz.Atmosferik ortamda dokunma duyusu ile algılagımız duyuların başında sıcaklık ve soğukluk duyguları gelir.Yerine göre , sıcaklık duygusunu algıladığımız zaman serinlemek ve soğukluk duygusunu algıladığımız zaman da ısınmak isteriz.

Rahat çalışabileceğimiz, rahat dinlenebileceğimiz ve rahat eğlenebileceğimiz bir ortamın oluşturulabilmesi için yapay yollarla ve teknolojik yöntemlerle atmosferik çevre koşullarının değiştirilmesi gerekir. Günümüzde yaşamamızı rahat sürdürebileceğimiz bir ortamın oluşturulabilmesi için atmosferik çevre koşullarının değiştirilerek yerine göre sıcaklık yerine göre soğukluk duygularına dönüştürülmesini sağlayan yapay yolların ve teknolojik yöntemlerin tümüne KLİMA denilmektedir.

Su , bilindiği gibi, atmosferik basınçta kolay buharlaşır. Yeryüzünün dörtte üçünün denizlerle örtülü olması ve suyun da atmosferik basınçta kolay buharlaşması yeryüzünü çevreleyen hava tabakasının devamlı olarak su buharı ile beslenmesine neden olur. Yeryüzünün herhangi bir yerinde, atmosferin içerdiği su buharının miktarı bu yerin denizden uzaklığına, yüksekliğine ve sıcaklığına bağlıdır. Yeryüzünü çevreleyen hava tabakasının içerdiği su buharına NEM denir. Havanın içerdiği su buharı yani nem insan sağlığı için çok önemlidir. Sıcakta terleyen bir kişi, terin buharlaşmasıyla rahatlar. Eğer çevrenin havası su buharı ile doygun hale gelmiş ise ter buharlaşmaz ve bunalıma yol açar. Hava su buharı yanında karbondioksit , kükürt dioksit , karbon monoksit gibi gazlarla çeşitli nitelikte tozları da içerir. Bunun için tiyatro , sinema , konferans salonu gibi kültür ve eğlence merkezleri ile işyerlerinde teneffüs edilen havanın bu gibi sağlığa zararlı maddelerden temizlenmesi ve mensucat fabrikalarında olduğu gibi iplik imal edilirken pamuk liflerinin kopmaması için ortamın belirli bir nemlilikte tutulması gerekir. Kültür ve eğlence merkezleri ile işyerlerinde havanın temizlenmesi ve ortamın belirli bir nemlilikte tutulması ancak klima cihazlarından yaralanarak gerçekleştirilebilir.

1.2.NEMLİ HAVA

Çevremizi saran atmosfer, salt oksijen ve azot karışımı olan havadan oluşmamıştır. Havanın içerisinde yüksek oranda su buharı da vardır.
Havanın içerdiği su buharının miktarı çevre koşullarına ve meteorolojik olgulara bağlı olarak değişir. Havanın içerdiği su buharı , yukarıda da kısaca değinmiş olduğumuz gibi , insanın hem biyolojik yapısın a hem de beden ve ruh sağlığına etkir. Örneğin deniz kıyısında , (300 C) sıcaklık ta bunalan , nefes alıp vermekte güçlük çeken ve hatta baygınlık geçiren bir kişi, (1500 m) yükseklikte , bir yayla da yine (300 C) sıcaklık ta bunalmaz , nefes alıp vermekte güçlük çekmez ve kendisini zinde hisseder. Sıcaklığı aynı olmasına karşın sonucun farklı olmasının nedeni , deniz kıyısında havanın içerdiği su buharı miktarının yaylada havanın içerdiği su buharı miktarından fazla olmasıdır.

1.3.MUTLAK NEM

( 1 m3 ) nemli havanın içerdiği su buharı miktarının kuru hava miktarına oranına mutlak nem denir. Buna göre, mutlak nem 1 kg kuru havanın içerdiği su buharı miktarı olarak ta tanımlamak mümkündür. Mutlak nemi belirlemek için 1 m3 nemli hava , nem tutucu bir madde olan CaCl2 üzerinden geçirilir. CaCl2 nemli havanın içerdiği su buharını tutar. CaCl2 ün nemli hava geçirilmeden önceki ağırlığı ile nemli hava geçirildikten sonraki ağırlığı arasında ki fark , nemli havanın içerdiği su buharı miktarını yani mutlak nemi ifade eder. 1 m3 nemli havanın içerdiği su buharının ağırlığını gs , kuru havanın ağırlığını gh ve mutlak nemi x ile gösterecek olursak ,
( 1 . 1 )

eşitliğini yazabiliriz. Nemli hava , su buharı ile kuru hava karışımıdır. Nemli havayı oluşturan elemanlarda su buharının kısmi basıncı çok düşüktür. Bunun için yetkin gazlara uygulanabilen Genel Gaz Kanunu ve Dalton Kanunu nemli havaya , nemli havayı oluşturan su buharı ile kuru havaya uygulanabilir.


1 m3 nemli havayı oluşturan su buharını kısmi basıncının Ps , kuru havanın kısmi basıncını Ph ile gösterelim. Nemli havanın mutlak sıcaklığı T , basıncı P , su buharının gaz sabiti RS ve kuru havanın gaz sabiti de Rh olduğuna göre Dalton Kanunu uyarınca
P=Ps+Ph ( 1 . 2 )
eşitliğini , Genel Gaz Kanunu uyarınca da
Ps . V =gs . Rs . T ( 1 . 3 )
ve
Ph . V =gh . Rh . T ( 1 . 4 )
eşitliklerini yazabiliriz.
( 1 . 5 )
ve
V = 1 m3
olduğu için
x = ( 1 . 6 )
eşitliği elde edilir. Suyun molar ağırlığı (Gms =18.10-3 kg/mol) ve kuru havanın molar ağırlığı da (Gmh = 28,84.10-4 kg/mol) ‘ dur. Evrensel Gaz Sabiti (Ru = 0,848 kgm/mol.K0 ) olduğu için suyun gaz sabiti

Rs= = = 47,1 kgm/kg.0K ( 1 . 7 )
Rs=47,1 kgm/kg. 0K

ve kuru havanın gaz sabiti,

Rh= = =29,4 kgm/kg.0K ( 1 . 8 )
Rh=29,4 kgm/kg.0K
olur.
Rs ve Rh ın bulmuş olduğumuz değerlerini
X= ( 1 . 9 )
eşitliğini elde ederiz. Bu açıklama göstermektedir ki mutlak nem , nemli havayı oluşturan elemanlardan su buharının kısmi basıncının kuru havanın kısmi basıncına oranının (0,6242) katına eşit olmaktadır.

1.4.BAĞIL NEM

( 1 m3 ) nemli havanın içerdiği su buharı miktarının aynı sıcaklık ve aynı toplam basınçta içerebileceği maksimum su buharı miktarına oranına bağıl nem denir. Bağıl nemi , ( 1 m3 ) havanın içerdiği su buharının ağırlığını gs , aynı sıcaklık ve aynı toplam basınçta içerebileceği maksimum su buharı miktarını da gd ile gösterecek olursak yukarıda yapmış olduğumuz tanım uyarınca
( 1 . 10 )
eşitliğini yazabiliriz. Diğer yandan ( 1 m3 ) nemli havanın içerebileceği maksimum su buharının kısmi basıncını Pd ile gösterelim. Bu durumunda Genel Gaz Kanununa göre,
Ps . V =gs . Rs . T ( 1 . 11 )
ve
Pd . V =gd . Rs . T ( 1 . 12 )
eşitliklerini yazabiliriz. Bu eşitliklerle
( 1 . 13 )
eşitliğinin birleşimini yapacak olursak
( 1 . 14 )

eşitliğini elde ederiz.
X= 0,6242. ( 1 . 15 )

olduğu için
( 1 . 16 )

olur.

1.5.ÇİĞ NOKTASI

Sabit basınçta soğutulan nemli havanın içerdiği su buharının yoğunlaşmaya başladığı sıcaklığa çiğ noktası denir. Çiğ noktasını saptayabilmek için bu tanımdan da anlaşıldığı gibi su buharı ve kuru hava karışımının sabit basınçta soğutulması gerekir.

stanger34

1.6.YAŞ TERMOMETRE SICAKLIĞI

Belirli bir su kütlesinin doygun olmayan hava tarafından etkilendiğini varsayalım. Suyun sıcaklığını doygun olmayan havanın sıcaklığından daha büyük olursa sudan havaya ısı akımı başlar ve su ağır ağır buharlaşarak sıcaklığı düşer. Suyun sıcaklığı havanın sıcaklığına eşit olunca sudan havaya ısı akımı son bulur. Ancak hava doygunlaşmadığı için buharlaşma devam eder. Buharlaşmanın devam etmesi suyun sıcaklığının altına düşmesine sebep olur. Bu durumda havadan suya ters yönde bir ısı akısı başlar. Buharlaşan suyun kaybettiği ısı miktarı havadan suya iletilen ısı miktarından büyük olursa düşmeye devam eder. Bir süre sonra öyle bir sıcaklığa gelinir ki artık buharlaşan suyun kaybettiği ısı miktarı havadan suya iletilen ısı miktarına eşit olur. İşte bu sıcaklığa termodinamikte ve klima tekniğinde YAŞ TERMOMETRE SICAKLIĞI denir.
Haznesine ıslak pamuk sarılan bir termometrenin gösterdiği sıcaklık yaş termometre sıcaklığıdır. Üzerinden hava geçirilen su yaş termometre sıcaklığına kadar ancak soğutulabilir.

1.7.BAĞIL NEMİN BELİRLENMESİ

1.7.1.PSİKROMETRİK ÇİZELGELERDEN YARARLANARAK BAĞIL NEMİN BELİRLENMESİ

Kuru termometre sıcaklığı ile yaş termometre sıcaklığı arasındaki farklara göre düzenlenmiş olan psikrometrik çizelgelerden yaralanılarak bağıl nemi belirlemek mümkündür.

1.8.NEMLİ HAVANIN ANTALPİSİ (SU BUHARI-KURU HAVA KARIŞIMININ SABİT BASINÇTAKİ ISI TUTUMU)

Bir gaz karışımının antalpisi yani sabit basınçta ki, ısı tutumu bu gaz karışımını oluşturan elemanların antalpilerinin toplamına eşittir. Gaz karışımının ağırlığını G , gaz karışımın oluşturan elemanların ağırlığını da G1, G2,....Gn ile gösterelim. Birim ağırlık için gaz karışımının antalpisi h ve gaz karışımını oluşturan elemanların antalpiside h ve gaz karışımını oluşturan elemanların antalpiside h1, h2,......hn olursa yukarıda yapmış olduğumuz açıklama uyarınca
G.h = G1.h1+G2.h2+........+Gn.hn ( 1 . 17 )
Eşitliğini yazabiliriz. Bu eşitliği 1 kg kuru hava ve x kg su buharından oluşan bir su buharı – kuru hava karışımının antalpisi de hh ve su buharı-kuru hava karışımının antalpiside h olduğuna göre
(1+x).h = hh+x.hs ( 1 . 18 )

şeklinde yazabiliriz.

BÖLÜM – II
2.KLİMA İÇİN HAVA HAZIRLANIRKEN DENETİM ALTINDA BULUNDURULMASI GEREKEN ETKENLER

Klima için hava hazırlanırken akım hızı, sıcaklık ve bağıl nem derecesi gibi etkenlerden denetim altında bulundurulması gerekir.

2.1.AKIM HIZI

Klima cihazında istenilen nitelikte hazırlanan hava , iklimlendirilmesi gereken yerler ana boruların aracılığı ile taşınır. Ana borularda hava akım hızı yüksektir. Ancak iklimlendirilecek yerlere hava damper ve ızgaralardan geçirilerek 2 m/sn lik ya da 3 m/sn lik bir hızla üflenmelidir. Havanın iklimlendirilecek yerlere daha yüksek bir hızla üflenmesi insan sağlığına zararlı hava akımlarının oluşmasına neden olur.

2.2.SICAKLIK VE BAĞIL NEM DERECESİ

Klima cihazında hazırlanarak iklimlendirilecek yerlere gönderilen havanın yaz mevsiminde sıcaklığı minimum 19 0C , maksimum 24 0C ve kış mevsiminde de sıcaklığı minimum 17 0C maksimum 22 0C olmalıdır. Yaz ve kış mevsimlerinde iklimlendirmede kullanılan havanın bağıl nem derecesi 0,30 ve 0,60 arasında değişir. Fakat en uygunu bağıl nem derecesi 0,50 olan havadır.

2.3.KLİMA CİHAZI

Yukarıda belirtilen nitelikte havayı hazırlayan elemanter bir klima cihazı şu bölümlerden oluşur. Bu klima cihazı damper , filtre , nemlendirici yani duş , soğutucu , damla tutucu , vantilatör ve ısıtıcı gibi organlardan oluşmuştur.
Ayrıca klima cihazının girişine bir aspiratör de yerleştirilebilir. Duştan geçen hava beraberinde su tanecikleri sürükler. Havanın sürüklediği su taneciklerinin ayrışması için duş çıkışına nem tutucu maddelerden yapılmış ızgaralar yerleştirilir.

Klima cihazında yaz ve kış koşullarında olmak üzere iki tür işletme söz konusudur. Havanın kış işletmesinde ısıtılması ve nemlendirilmesi yaz işletmesinde de soğutulması ve kurutulması gerekir.

2.4.KIŞ İŞLETMESİ HESABI

Kış işletmesinde , yukarıda da değinmiş olduğumuz gibi , hava ısıtılır ve nemlendirilir. Kış işletmesinde ısıtma ve havalandırılmanın nasıl yapıldığını somut bir örnekle açıklamağa çalışalım.

Klima cihazı tarafından emilen dış havanın sıcaklığı 0 oC olsun ve bağıl nem derecesi de =0,80 olsun. Emilen havanın örneğin 18 0C sıcaklıkta iklimlendirilecek yere gönderilmesi ve yeterince nem tutması yani su buharı içermesi zorunluluğu vardır. Sevk borularında ki transmisyon kayıplarını karşılamak için konfor tesislerinde , üfleme havası sıcaklığının 35 0C ve 40 0C arasında bulunması arzu edilir. Ne kadar yalıtılırsa yalıtılsın sevk borularında, iklimlendirilecek yerlere gönderilen havanın sıcaklığı ısı kayıpları nedeniyle düşer, fakat buna karşın mutlak nemi sabit kalır. Bu koşullar da gerçekleştirilmesi istenen bir kış işletmesi hesabı için Mollier diyagramından yaralanılır.klimacılıkta çok kullanılan bu diyagram , daha önce incelediğimiz diyagramla esasta aynı olmakla beraber düşey konumda ki sıcaklık ve yatay konumdaki su buharı tutumu eksenlerinden oluşan dik açılı koordinatlar sistemin de bağıl nem eğrileri ve eğik konumdaki antalpi çizgileriyle sıcaklık çizgilerinden oluşturulmuştur.



Diyagram üzerinde alınan her nokta nemli havanın belirli bir durumunu karşılar diyagram üzerinde alınan bir noktayı su buharı tutumu ve sıcaklık koordinatları ile bağıl nem eğrisi üzerinde ki ve antalpi doğruları arasındaki konumu karakterize eder.

2.5.YAZ İŞLETMESİ HESABI

Yaz işletmesi hesabında kış işletmesi hesabından biraz daha değişik bir yol izlenir ve çevre havasının sıcaklığının en çok 7 0C azaltabilineceği kabul edilerek hesaplar yapılır. Çünkü çevre havasının sıcaklığında klima cihazının aracılığı ile daha büyük bir değişikliğin meydana getirilmesi sağlığa zararlı hava akımının oluşmasına neden olur. Uygulama da iklimlendirilecek ortamın sıcaklığı ile klima cihazında hazırlanarak üflenen havanın sıcaklığı arasında ki farkın minimum 2 0C ya da 3 0C olması arzu edilir. İklimlendirilecek ortamdan çekilmesi gereken ısı miktarı, transmisyon ve güneş radyasyon ısıları ile canlıların yaydığı ısının toplamı olarak düşünülebilir.

stanger34

3.İKLİMLENDİRME PROJESİ

3.1.TEKNİK RAPOR

Ankara da 1200 kişinin rahatça oturup film seyredebileceği bir sinema salonuna klima tesisatı yapılacaktır. Sinema salonunun saat başına ısı kaybı 16000 kcal , transmisyon ve güneş radyasyon ısı kazancı 12000 kcal olarak hesaplanmıştır. Sinema salonunda film seyreden her kişinin çevreye saat başına 100 kcal ısı verebileceği düşünülmekte ve bu ısının 40 kcal lik bölümünün gizli ısı olduğu kabul edilmektedir. Sinema salonunda yazın hava sıcaklığının 25 0C , bağıl nem derecesinin 0,50 ve kışın ve kışın hava sıcaklığının 20 0c , bağıl nem derecesinin de 0,40 olması istenmektedir. Dış hava koşulları yaz için 32 0C kuru termometre sıcaklığı 0,34 bağıl ne derecesi ve kış için –12 0C kuru termometre sıcaklığı 0,85 bağıl nem derecesi olarak belirlenmiştir. Bu verilenlerden yaralanarak yaz ve kış işletmesi için sinema salonuna üflenecek hava miktarını , kış işletmesin de saat başına 16000 kcal lik ısı kaybını karşılayan sıcaklık farkını , gizli ısıyı taşıyan su buharı miktarını ve buna bağlı olarak havanın yaz işletmesinde için soğutma yükü ile kış işletmesi için ön ve son ısıtma yükleri hesaplanacaktır.

3.2.HESAPLAR
3.2.1.Yaz ve kış işletmesi için sinema salonuna üflenecek hava miktarı
QRT - Radyasyon ve transmisyon ısısı yani duyulur ısı kazancı
QRT - 12000 kcal / saat
Qİ - Sinema salonunda oturan seyircilerin saat başına yaydıkları ısı miktarı
h - Seyirci sayısı
qi - Saat başına 1 kişinin yaydığı ısı miktarı
h = 1200
qi = 60 kcal / saat
Qİ = n . qi =1200 . 60 =72000 kcal / saat
QD - Sinema salonundan saat başına çekilmesi gereken ısı miktarı

QD = QRT + Qİ = 12000 + 72000 =84000 kcal / saat ( 3 . 1 )

Yaz işletmesinde üflenen hava sıcaklığının tü = 17 0C olması gerekir. Çünkü üflenen havanın sıcaklığı ile sinema salonu havasının sıcaklığı arasında 8 0C lik bir farkın bulunması zorunluluğu vardır.Psikrometrik diyagram da görülen dış havanın , iç havanın yani sinema salonu havasının ve üflenen havanın durumunu belirleyen noktalar saptanır. Dış havanın durumunu belirleyen DHY noktası ile üflenen havanın durumunu belirleyen ÜHY noktası apsisi aynı noktalardır ve bu noktalar mutlak nem eksenine dik aynı doğru üzerinde bulunurlar. Sinema salonu havasının durumunu belirleyen SHY noktası bir rastlantı sonucu DHY ve ÜHY noktalarından geçen doğru üzerinde bulunmaktadır. SHY noktası DHY ve ÜHY noktalarını birleştiren doğru üzerinde bulunduğu için durumu bu nokta ile belirlenen sinema salonu havasının mutlak nemi dış havanın mutlak nemi ile üflene havanın mutlak nemine eşit olur. Diyagram dan dış havanın mutlak nemi x =10 g/kg bulunur. Yine diyagramdan ÜHY noktasında nemli havanın antalpisi hÜHY=10,1 kcal/kg ve SHY noktasında nemli havanın antalpisi de hSHY=12 kcal/kg olarak bulmak mümkündür. Bu durumda ÜHY ve SHY noktalarını sınırladıkları arlıkta nemli havanın antalpi değişimi
h1 = hSHY - hÜHY = 12 –10,1 =1,9 kcal/kg ( 3 . 2 )
olur.
G – saat başına üflene havanın ağırlığı
G = QD / h1 = = 44210,526 kg/saat ( 3 . 3 )

- üflenen havanın özgül ağırlığı
= 1,21 kg/m3
































V – saat başına üflenen havanın hacmi

V = = = 36537, 624 m3/saat ( 3 . 4 )
V = 36537,624 m3/saat

Genellikle , saat başına yaz iletmesinde ne kadar hava üflenirse kış işletmesinde de o kadar hava üflenir.

3.2.2.Gizli ısıyı taşıyan su buharı miktarı ve havanın yaz işletmesinde ne kadar kuru üfleneceği

17 0C sıcaklıkta ve bunu karşılayan doygunluk basıncında buharlaşma ısısı
r = 606,5 – 0,695 t şeklinde ki Regnault denklemin den yaralanılarak hesaplanır.
t = tü =17 0C

r = 606,5 x 0,595 x t =606,5 – 0,695 x 17 = 594,695 kcal/kg ( 3 . 5 )

Sinema salonunda film seyreden her kişinin saat başına yaydığı ısının 40 kcal lik bölümü gizli ısı kabul edilmektedir.
QG - toplam gizli ısı
qG - kişi başına gizli ısı
qG = 40 kcal/saat
QG = n . qG =1200 x 40 = 48000 kcal/saat
GB – gizli ısıyı taşıyan su buharı miktarı

GB = = = 80,715 kg/saat ( 3 . 6 )

Havanın yaz işletmesine ne kadar kuru üfleneceğini belirleyebilmek için gizli ısıyı taşıyan su buharı miktarının 1 kg kuru havaya düşen miktarını bulmak gerekir.
x – gizli ısıyı taşıyan su buharı miktarının 1 kg kuru havaya düşen miktarı
x = GB / G = = 1,825 gr/kg ( 3 . 7 )
X1 = üflenmesi gereken havanın mutlak nemi
X = 10 gr/kg
x = X – X1 ( 3 . 8 )
X1 = X - x =10 – 1,825 = 8,175 gr/kg

stanger34

Bu açıklama üflenecek havanın mutlak neminin X1 = 8,175 gr/kg olması gerektiğini göstermektedir. Bunun için havanın mutlak neminin x = 1,825 gr/kg kadar azaltılması zorunluluğu vardır.

3.2.3.Yaz işletmesi için soğutma yükü
Va – sinema salonundan zorunlu olarak atılan yani saat başına değiştirilmesi gereken havanın hacmi
va – kişi başına değiştirilmesi gereken havanın hacmi
va = 20 m3 / saat
Va = n . va = 1200 x 20 = 24000 m3/saat
– dış hava oranı
= Va / v = 24000/36537,624 = 0,6568
Dış hava oranı = 0,6568 olduğu için DHY ve SHY noktaları arasında antalpi farkının 1 - kadar daha az olması gerekir. DHY ve SHY noktalarını birleştiren doğru üzerinde bu antalpi farkını veren KHY noktası bulunur. KHY noktası diyagram üzerinde emilen havanın durumunu belirleyen noktadır. Havanın
x = 1,825 gr/kg daha kuru üflenmesi gerekir. 17 0C sıcaklıkta x = 1,825 gr/kg
daha kuru üflenen havanın durumunu gösteren nokta diyagram üzerinde saptanır. Bu nokta ÜHY1 noktasıdır. ÜHY ve KHY noktalarını birleştiren doğru soğutma sürecini ifade eder.

Bu doğrunun doygunluk eğrisini kestiği Sys noktasından geçen sıcaklık doğrusu klima cihazında soğutucu yüzey sıcaklığını gösterir. Soğutucu yüzey sıcaklığı 9 0 C dir. Gerçekte durumu ÜHY1 noktası ile belirlenen nemli havanın çiğ noktası sıcaklığı 12 0 C dir. Soğutma yüzeyi sıcaklığının bundan daha düşük alınmasının edeni soğutma sürecinde ki kayıplar dır. ÜHY1 noktasında nemli havanın antalpisi
hÜhy1 = 9,08 kcal/kg
ve KHy noktasında nemli havanın antalpiside
hKHy = 13,22 kcal/kg
olduğu için soğutma sürecinde antalpi değişimi
h2 = hÜhy1 - hKHy = 9,08 – 13,22 = - 4,14 kcal/kg olur.
Soğutma yükünü bulmak için antalpi değişimini üslenecek üflenecek havanın ağırlığı ile çarpmak gerekir.
Qsy – soğutma yükü
GÜ – üflenecek havanın ağırlığı
GÜ = .G = 0,6568 . 44210,526 = 29037,473 kg/saat ( 3 . 9 )
Qsy = GÜ . h2 = 29037,473 . (-4,414 ) = - 120215,13 kcal/saat ( 3 . 10 )
Kış işletmesinde ısı kaybını karşılayan sıcaklık farkı
Q1K – kış işletmesin de saat başına ısı kaybı
Q1K – 16000 kcal/saat
tK – kış işletmesinde ısı kaybını karşılayan sıcaklık farkı
20 0C sıcaklıkta bağıl nem derecesi D = 0,50 olan havanın mutlak nemi x = 7,2 gr/kg dır.
Q1K = . tK . (0,2367 + x . 0,4445) olduğu için ( 3 . 11 )
tK = = = 4,5194 0c olur.
( 3 . 12 )
3.2.4.Kış işletmesinde ön ısıtma yükü ile son ısıtma yükü
Dış havanın sıcaklığı - 12 0C bağıl nem derecesi 0,85 ve sinema salonu havasının sıcaklığı 20 0C olarak verilmiştir.

Diyagramda dış havanın durumunu belirleyen DHK noktası ile salon havasının durumunu belirleyen SHK noktaları saptanır. DHK noktasında havanın mutlak nemi x1=1,2 g/kg ve SHK noktasında havanın mutlak nemi x2=5,8 g/kg dır. Bunun için dış hava koşullarında emilen havanın nemlendirilerek ısıtılması gerekir. Dış hava koşullarında emilen hava önce mutlak nemi aynı kalmak koşulu ile ısıtılır. Buna ön ısıtma denir. Sonra adiyabatik yıkama ile nemlendirilir yani mutlak nemi artırılır ve adiyabatik yıkama ile mutlak nemi artırılan hava ısıtılarak salona gönderilecek bir duruma getirilir. Adiyabatik yıkama ile nemlendirilen havanın ısıtılarak salona gönderilecek duruma getirilmesine son ısıtma adı verilir. Ön ısıtma noktasını bulmak için SHK noktasından indirilen dikmenin doygunluk eğrisini kestiği noktadan antalpi doğrusuna paralel bir doğru çizilir. Bu doğrunun DHK noktasından geçen mutlak nem eksenine dik olan doğruyu kestiği nokta ön ısıtma noktasıdır. Ön ısıtma noktası diyagram üzerinde K ile gösterilmiştir. (16000 kcal/saat) lik ısı kaybını karşılayan sıcaklık farkı bilindiği gibi ( tK = 1,5194 0C ) dir. Bunun için üflenecek havanın sıcaklığının salon sıcaklığından tK kadar daha büyük olması gerekir. Diyagram üzerinde ordinatı SHK noktasının ordinatından tK kadar daha büyük olan ÜHK noktası saptanır. Bu nokta salona üflenecek havanın durumunu belirler. Adiyabatik yıkama ile nemlendirilen havanın ÜHK noktasına değin ısıtılması zorunluluğu vardır. DHK ile K noktası arasında ki antalpi farkı ön ısıtma için gerekli ısı miktarını ve K noktası ile ÜHK noktası arasında ki antalpi farkı da son ısıtma için gerekli ısı miktarını ifade eder.
hÜHK = 8,7 kcal/kg
hK = 5 kcal/kg
hDHK = - 2,115 kcal/kg
hÖ = hK – hDHK = 5 – (-2,115) = 7,115 kcal/kg ( 3 . 13 )
hS = hÜHK - hK = 8,7 – 5 = 3,7 kcal/kg ( 3 . 14 )
h = hÖ + hS = 7,115 + 3,7 = 10,815 kcal/kg ( 3 . 15 )
QÖ – ön ısıtma yükü
QÖ = G . hÖ = 44120,526 . 7,115 = 313917,54 kcal/saat ( 3 . 16 )
QS – son ısıtma yükü
QS = G. hS = 44120,526 . 3,7 =163245,94 kcal/saat ( 3 . 17 )

stanger34

Q = QÖ + QS = 313917,54 + 163245,94 = 477163,48 kcal/saat ( 3 . 18 )
bu hesaplar salonun tüm havası değiştirildiğine göre geçerlidir. Ancak ekonomik işletmelerde salonun tüm havası değiştirilmez. Yukarıda yaz işletmesinde 24000 m3 havanın değiştirildiğini açıklamış ve dış hava oranını da = 0,6558 olarak belirlemiştik. Kış işletmesinde salon da kalan ve sonra bir aspiratör tarafından çekilerek klima cihazına getirilen hava atmosfer den emilen taze hava ile bir karışım oluşturur. Bu karışımın hem sıcaklığı hem de mutlak nemi atmosferden
emilen havanın sıcaklığından ve mutlak neminden daha büyük olur. Karışımın bağıl nem derecesinin 0,70 olduğunu kabul edelim. Diyagram üzerinde karışımın
durumunu tanımlayan noktayı bulmak için önce DHK ve K noktalarının birleştiren doğru üzerinde DHK noktasından 1- . KDHK kadar uzakta bulunan K’ noktası saptanır. K’ noktasından geçen sıcaklık doğrusunun 0,70 bağıl nem derecesine ait bağıl nem eğrisini kestiği KHK noktası bulunur. Bu nokta karışımın diyagram üzerinde durumunu belirleyen noktadır. KHK noktasında havanın mutlak nemi x’ = 2,25 gr/kg dir. KHK noktasından geçen mutlak nem eksenine dik olan doğru çiğ noktasından geçen antalpi eğrisini K1 noktasında keser. Bu nokta ön ısıtma noktasıdır. Ön ısıtma noktasına değin ısıtılan hava adiyabatik yıkama ile nemlendirilir. Adiyabatik yıkama ile nemlendirilen hava daha sonra son ısıtma ile üflenecek duruma yani ÜHK noktasına getirilir. KHK noktası ile K1 noktası arasında ki antalpi farkı ön ısıtma için gerekli olan ısı miktarını ve K1 noktası ile ÜHK noktası arasındaki antalpi farkı da son ısıtma için gerekli olan ısı miktarını ifade eder.
hÜHK = 8,7 kcal/kg
hK1 = 5 kcal/kg
hKHK = 1 kcal/kg
hÖ = hK1 – hKHK = 5 – 1 = 4 kcal/kg ( 3 . 19 )
hS = hÜHK - hK1 = 8,7 – 5 = 3,7 kcal/kg ( 3 . 20 )
h = hÖ + hS = 4 + 3,7 = 7,7 kcal/kg ( 3 . 21 )
h = 7,7 kcal / kg
QÖ = G . hÖ = 44120,526 .( 4 ) = 176482,1 kcal/saat ( 3 . 22 )
QS = G. hS = 44120,526 . 3,7 = 163245,94 kcal/saat ( 3 . 23 )
QG = QÖ + QS = 176482,1 + 163245,94 = 339728,04 kcal/saat ( 3 . 24 )
Q - QG = 477163,48 – 339728,04 = 137435,44 kcal/saat ( 3 . 25 )
Açık olarak görülmektedir ki tüm salon havasının boşaltılmadığı ekonomik işletmelerde saat başına 137435,44 kcal ısı tasarruf edilmektedir. Şekil de bu örneğe uygun bir klima cihazının şeması görülmektedir.

nale

sekil den bahsediyorsunuz sekili göremedim edit@yahoo.com a gönderebilirmisiniz
tesekkurler

imal

eline sağlık

aute

paslasım için teşekkürler

cavit yer

şekilleri bende göremedim.

nmkc

bn de goremedım