|
| |||||||
 |
| | Seçenekler | Stil |
10-26-2007, 12:55
| #1 (permalink) |
| Korgeneral  Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
|  Temizlik Ürünleri İşletmeciliği TEMİZLİK HİZMETLERİ İŞLETMECİLİĞİ KAVRAM Kirliliği meydana getiren etkenlerin ortadan kaldırılması işlemine temizlik denir. Kirlilik ise; bir mekanın toz, döküntü, çöp, iz, leke, koku gibi etkenlerle insanlara rahatsız verecek şekilde kaplanması, arzulanan doğal ve temiz görüntüsünü kaybetmesidir. Kirli bir yüzeyde insan sağlığını tehdit eden mikroorganizmaların yaşamaları ve çoğalmaları son derece kolaydır. izlenmiş ve dezenfekte edilmiş ortamlar sağlık için idealdir. Temizlik basit bir iş olarak düşünülse de, aksine çok önemlidir. Çağdaş dünva da insanlar, ferah, temiz mekanlar, sağlıklı çalışma yerleri, huzur ve¬ren temiz dinlenme yerlerini arzu etmektedirler. Temiz ortamın sağlanması azman kişilerin profesyonelce iş yapmaları ve en son temizlik teknolojisinden faydalanmaları ile sağlanabilir. Hızlı temizlik metotlarının ve temizlik araç ve kimyasalların kullanımı verimi arttırdığından dolayı fiyatları azaltır. İş veriminin artması ve personel moralinin yüksek olması, hoş ve hijyenik ortamların yaratılmasını sağlar. Temizlik konusu kapsamında oldukça önemli olan bir başka kavram ise kirdir. Kir, yüzeyler üzerindeki istenmeyen fiziksel, kimyasal maddeler ve mikroorganizmalar olarak tanımlanabilir. Kirler, bakteri ve mikropların beslenmesi için uygun ortamı oluştururlar. Bu nedenle, her temizlik programının temel amacı kirlerin yok edilmesi şeklindedir. Kirler, toz şeklinde ve kolay temizlenebilir türden oldukları gibi, yapışkan ve zor giderilen kir türleri de bulunmaktadır. Yüzey ve mekanlarla ilgili bu bağlamda yapılması gerekli diğer bir uygulama da bakımdır. Bakım, temizliği kolaylaştırmak ve yüzeye güzel bir görünüm kazandırmak amacıyla yüzeylere uygulanan mekanik ya da kimyasal faaliyetlerdir. Bakım, yüzeylerin daha uzun süre dayanmaları amacıyla uygulanır. Temizlik bulunulan mekanın çekici, estetik görünümlü olmasını sağlar. Yerlerde kir, toz ve çöplerden hiçbir iz bırakılmaması ve hoş görünmesi etkili temizlikle sağlanır. Temizlik, sağlıklı ortam yaratılmasını sağlar ve mekanda kullanılan yatırımın ömrünü uzatır. Bir alana tam olarak temiz denilebilmesi için görünmeyen kirlerin yanı sıra görünmeyen kirlerin de yok edilmesi gerekir. Temizlik konusu, gerek bireysel gerekse toplumsal yaşam için üzerinde durulan önemli bir işletmecilik konusu haline gelmiştir. Başlangıç yıllarında sadece temizlik işlevi olarak incelenen bu konu, 199O'lı yılların başından iti*baren yeni bir işletmecilik anlayışının temelini oluşturmaya başlamıştır. Ge*lişen hizmet sektörüne bağlı olarak, ayrı bir işletmecilik alanı ve sektörüne doğru hızla gelişme kaydetmektedir. İstanbul'da başlayan plaza tipi yapı*lanmalar, inşaat sektörünün gelişmesi, konaklama ve büyük alışveriş mer*kezleri gibi tesislerin sayıca artması temizlik hizmetlerinin profesyonel iş*letmelerden satın alınmasını zorunlu hale getirmiştir. Bunların yanında, binalardaki malzeme çeşitliliğinin artması, işletmelerin imajının önemli hale gelmesi, kaliteli hizmetin profesyonellik gerektirmesi, etkin bir temizlik ve bakım programının oluşturulmasının bilgi ve yetenek gerektirmesi profes*yonel temizlik hizmetinin gelişmesini sağlamıştır. Temizlik kavramı ile beraber, günümüzde, hizmet işletmeleri arasında her geçen gün önemi artan temizlik işletmeciliği bu bölüm başlığı altında incele-meye alınmıştır. TEMİZLİK TÜRLERİ Piyasada kullanılan yüzey malzemesi türü ve mekan türü arttıkça, te*mizlik yöntemlerinde de farklılaşmalar ortaya çıkmaktadır. Örneğin, plastik yüzey ile ahşap yüzey için kullanılan temizlik yöntemi, yine, bir hastane ile otel odası temizliğinde uygulanan işlemler ve kimyasallar farklılık göstermektedir. Dolayısıyla, her farklı alan için farklı temizlik işlemlerini uygulamak gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, temizlik konusunun özellikle, beş farklı boyutta yürütüldüğü ve bu süreçlerin tamamının uygu*lanması durumunda alanın tam temizliğinin söz konusu olduğu görülmek*tedir. Bunlar; • Fiziksel temizlik: Yüzeylerin toz, çöp, döküntü vb. görünen kirlerden arındırılması, • Kimyasal temizlik: Yüzeylerin temizlenmesi amacıyla çeşitli kimyasal maddelerin kullanılması, • Bakteriyolojik temizlik: Gözle görülmeyen, hastalık yapabilen çeşitli patojen (bakteriler, mantarlar ve virüsler) mikroorganizmaların yüzeylerden temizlenmesi, dezenfeksivon, • Osmolojik temizlik: Ortamda kokuya neden olan, görünen ve görünmeyen kirlerin giderilmesi, • Entomolojik temizlik: Ortamda haşere olmaması için yapılan temizlik ve kontroldür. Temizlik türünün amacına göre gruplandırılması kapsamında üzerinde sıkça durulan bir başka temizlik türü ise hijyendir. Hijyen, birey ve top*lumlarda sağlığın korunması, devam ettirilmesi ve yükseltilmesi için gerekli bilgi ve uygulamaları içerir. Dolayısıyla, görünen temizlik yanında, görün*meyen mikroorganizma ya da sağlığı tehdit eden tüm unsurlardan arındırıl*mış temizlik bu kapsamda yer alır. Başka bir ifadeyle, yukarıdaki sıra*lamadaki fiziksel temizlikten, entomolojik temizliğe kadar olan tüm süreç*lerin gerçekleşmesi ile hijyenik temizliğin sağlanması mümkün olmaktadır. Temizlik programı, amaçlarına göre hazırlana-bileceği gibi, farklı kriter*lere göre de hazırlanabilir. Temizlik işleriyle ilgili olarak hazırlanacak plan*lamalarda esas alınacak program kriterlerine aşağıda yer verilmektedir. Zamana Göre Bu kritere göre program yapılırken, işlerin yapılış sıklığı esas alınır ve işler, rutin, periyodik ya da inşaat temizliği şeklinde yürütülür. • İnşaat temizliği, • Günlük temizlik (rutin), • Periyodik temizlik. Yüzeylere Göre Burada temizliğin yapılacak yüzeye göre gruplandırılması; malzeme, kimyasal madde uygulanacak yöntemin bu temelde oluşturulması söz ko*nusudur. Bu amaçla, şu temizlik türleri bulunmaktadır: • Cam temizliği, • Metal temizliği, • Plastik yüzeylerin temizliği, • Ahşap yüzeylerin temizliği, • Taş yüzey temizliği, • Kumaş yüzey temizliği, • Fayans yüzey temizliği, • Boyalı yüzey temizliği. Kullanılan Malzemeye Göre Temizlik işlerinin gruplandırılmasında kullanılan bir başka kriter ise, temizlikte kullanılan temel alet ve gereçtir. Örneğin, kuru temizlik ya da ıslak temizlikte kullanılacak ekipman ve temizlik malzemeleri birbirinden çok farklıdır. Kullanılan malzemeye göre temizlik çeşitleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir: • Kuru temizlik, • Nemli temizlik, • Islak temizlik, • Vakumla temizlik, • Spreyle temizlik, • Buharla temizlik. Çalışma Yöntemine Gore Bu kriterde, çalışanların belli çalışma şekline yönlendirilmesi söz konusudur. Özellikle, işçilik ücretlerinin belirlenmesinde ve i§in daha kısa sürede tamamlanmasının gerektiği durumlarda temizlik işleri bu kritere göre gruplandırılır. Bu temizlik türü şu alt başlıklara ayrılır: • Geleneksel, • Blok çalışma, • Ekip çalışması Etkili ya da başarılı bir temizlik programında; temizliğin süresi, temizliğin şıklığı, temizlik yöntemi, temizlik çözeltisinin sıcaklığı, çözeltinin kullanım süresi, kullanılan temizlik maddesinin cins ve miktarı,kullanılan araç ve gereçlerin uygun kombinasyonlarda birleşimi önemlidir. Tüm temizlik faaliyetlerinde aşağıdaki temel süreç kullanılır: • Görünür kirin temizlenmesi, • Gizli kirin temizlenmesi, • Yüzeylerin mekanik ve kimyasal korozyondan korunması (değerlerin korunması), • Yüzeylerin görüntüsünün güzelleştirilmesi (estetik), • Günlük bakım kolaylaştırılması (maliyet), • Temizlik, dezenfeksiyon ve bakım optimal kombinasyonu. TEMIZLIK PROGRAMI KAVRAM Temizlik işlerinin doğru ve zamanında yürütülebilmesi için bu amaçla hazırlanmış, programlara ihtiyaç duyulmaktadır. Temizlik programı; temizlikle ilgili tüm bilgileri içeren planlı, düzenli bir programdır. Temizlik programlan günlük, periyodik veya tek bir is için hazırlanabilir. Böyle bir program kurumlara şu yararlan sağlar: • Kurumun farklı alanlarında farklı uygulamanın yapılmasını engeller, • Personel yapacağı isi en küçük ayrıntılarına kadar bilir, • Kontrol kolayla§ir, • Daha sonraki programlara ışık tutar. • Bir temizlik programı hazırlanırken şu konuların dikkate alınmış olması gerekir: • Önce temizlik ihtiyacı tespit edilir, • Temizliğin ne kadar zamanda, ne kadar personelle yapılacağı tahmin edilir, • Temizlik programında iş sırası tespit edilir, • Gerekli temizlik maddeleri, makine, araç ve gereçlerin işin mahiyeti¬ ne uygunluğu belirlenir, • Gözetim ve kontrol sistemi kurulur, • Yapılacak iş ile ilgili şu sorulara cevap aranır; - Zaman, - Herhangi bir alanda gereksinim duyulan temizliğin niteliği, - Trafiğin yoğunluğu, - Alanın durumu (binanın eski veya yeni oluşu), - Dışarıdaki kirin miktarı, - Döşemelerin cinsi, - Pencerelerin alanı-sayısı, -Mobilyaların tipi ve miktarı, - Temizlenmesi gereken yüksek tavanlar vb. alanlar. - Beklenen temizlik standardı (ne kadar ve nasıl temizlenmeli), - Yeterli kaynak (insan gücü, para, araç, malzeme vb.), - Fiziksel özellikler (döşeme, mobilya, tesisat vb. yüzeylerin temizliğinin rahatlığı ve kolaylığı), - Mekanın kullanımı (az, çok vb.), - Kullanım şekli (objelerin kullanım durumu ve kirlenme sıklığı), - Alanın kullanılabilirliği (alan ne kadar kişi tarafından kullanılıyor), - Alanı kullanan kişilerin özelliği, - Güvenlik, - Malzeme taşıma kolaylığı. • Taslak programın uygulanmasından sonra eksiklerin tamamlanmasıyla gerçek program düzenlenir. |
|  |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 12:56
| #2 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| TEMİZLİK İŞLETMECİLİĞİ KAVRAMI İşletme, insanların gereksinim duydukları ya da istedikleri malları ve hizmetleri sunabilmek için gerekli olan faaliyetleri gerçekleştinne aracıdır. En yaygın tanımı ile işletme, insan ihtiyaçlarının karşılanması için mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirildiği, iktisadi birimleridir. İşletmelerde, eko*nomik bir mal ya da hizmet üretimi için üretim faktörleri (sermaye, emek, doğa, teknoloji, bilgi) bir araya getirilir. Bu tanımlardan da anlaşılacağı üzere, işletmelerin temel amacı, insan*ların ihtiyaçları olan mal ve hizmetleri belli bir kar karşılığında onlara sun*maktır. İşletmelerin kar elde etmek ve topluma hizmet etmek (istihdam ve toplumsal barışı sağlama, çevreyi koruma vb) dışında da bazı amaçları vardır. Bunlar; büyüme, kaliteli ürün sunma, çalışanlara uygun ücret verme, çalışanlarını memnun etme olarak sıralanabilir. Bu arada, toplumsal ya da sosyal bazı fonksiyonların da gözardı edilmemesi özellikle, son yıllarda üzerinde durulan işletme amaçları arasında yer almaya başlamıştır. İşletmelerde uygulanan işlevler (işler) ya da fonksiyonlara ilişkin ilk çalışmalar Henri Fayol'a kadar uzanmaktadır. Fayol'un işletmeler için ge*rekli olmazsa olmaz bulduğu işlevler şunlardır: • Yönetim faaliyetleri (planlama, organizasyon, koordinasyon, yöneltme ve denetleme), • Teknik ya da üretim faaliyetleri • Ticari faaliyetler (satın alma, satış, pazarlama) • Finansal işlemler (gerekli fonların sağlanması) • Muhasebe (envanter, gelir-gider hesapları) • Güvenlik faaliyetleri. Günümüzde bu faaliyetler, yönetim, insan kaynaklan, üretim, finansal, muhasebe, pazarlama, halkla ilişkiler, Ar-Ge, uluslararası ilişkiler olarak çe*şitlendirilerek uygulanmaktadır. Dolayısıyla, tüm işletmelerin amaçları bir tarafa bırakıldığında, aynı çerçevede tanımlanabileceği ve bir işletmenin fa*aliyetlerini yürütebilmesi için benzer yönetsel, ticari ve finansman işlevlerini yerine getirmesi gerektiği söylenebilir. Bu bağlamda, farklılık, işletmenin amacına bağlı olarak üretim faaliyetlerinde ortaya çıkmaktadır. Eğer, işlet*me, ağırlama hizmeti satıyorsa; otel, yiyecek-içecek hizmeti satıyorsa; resto*ran, temizlik hizmeti satıyorsa; temizlik işletmesi olarak tanımlanmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde temizlik işletmeleri; belli bir piya*sada, kişi ve kurumlara belli bir ücret karşılığında temizlik ve bununla ilgili hizmet*leri sunan ticari kuruluşlar (birimleri olarak tanımlanabilir. Temizlik işletmeciliği kavramı söz konusu olduğunda, gerekli işletme fonksiyonlarının yerine getirilmiş olması gerekir. Ancak, bu tür işletmeler*de temel üretim faaliyeti temizlik ve temizlikle ilgili faaliyetler olmaktadır. Örneğin, yerlerin temizlenmesi, cilalanması, inşaatların temizlenmesi, ilaçla*ma, bahçe bakımı, zemin bakımı vb. bu faaliyet türlerinden bazılarıdır. Ül*kemizde, her geçen gün sayıları hızla artan temizlik işletmelerinin, sınırlı sermaye yapılarına bağlı olarak küçük işletmeler şeklinde yapılandıkları görülmektedir. Bu durum, temizlik işletmelerinin modern ekipman ve kali*fiye eleman kullanımının da önündeki önemli engellerden biri olmaktadır. Bunu aşmak için, işletmelerin diğer destek hizmetler veren küçük işlet*melerle (güvenlik, ilaçlama, alan planlama vb.) birleşmeleri ya da yurt dışında temizlik ürünleri üretip pazarlayan büyük firmalardan teknoloji aktarımı (know-how) sözleşmeleriyle çağı yakalamaya çalıştıkları görülmek*tedir. Dolayısıyla temizlik işletmelerinin, sadece bu işi yapan bağımsız temizlik işletmeleri olarak ya da bu hizmetle beraber, temizlik ürünü, ilaç*lama, bahçe bakımı, çöp toplama gibi destek hizmetleri de yapan daha geniş çalışma alanına sahip, temizlik ve destek hizmet veren işletmeler şeklinde örgütlendikleri söylenebilir. Günümüzde hizmet sektörünün gelişmesine bağlı olarak, yurt dışında olduğu gibi, ülkemizde de temizlik ve ilgili hizmetler için bu işleri profes*yonel olarak yapan temizlik firmaları tercih edilmektedir. Bu uygulamalarla, çeşitli kurum ve kuruluşların temizlik işleri ile ilgili ihtiyaçları, dış kaynak kullanımı ile ya da taşeron firmalar yardımıyla yerine getirilmektedir. Dola*yısıyla, temizlik işlerinin yürütülmesinde, taşeron ve hizmeti alan işletme olmak üzere iki farklı alandaki işbirliğine dayalı olarak üretim yapılması söz konusu olmaktadır. Bunun başarılması da güçlü bir iletişim ve iyi bir koordinasyonla sağlanabilir.Temizlik hizmetlerinin profesyonel bir kuruluş*tan alınmasının yararları şunlardır: • Temizlik daha uzman kişilerce yerine getirilir, • Daha kaliteli temizlik sağlanır, • Temizlik daha az bütçe ile gerçekleştirilir, • İşletme kendi esas işlerine daha fazla yoğunlaşır (örneğin, hastane ve okulların esas işleri temizlik değildir), • Personel verimliliği artar, • İşletme temizliğe ayrıca zaman ayırmaz, • Temizlik ekipmanlarına ihtiyaç olmaz. Temizlik işletmelerinde de üretilen soyut bir kavram olan hizmettir. Dolayısıyla, hizmet işletmelerinin ayrıcı bazı özelliklerine bu işletmelerde de rastlanır. Ancak, temizlik işletmelerinin kendi çalışma alanlarına dayanan farklılıkları da bulunmaktadır. Bu özelliklerin bilinmesi, bu işletmelerin amaçlarının daha iyi anlaşılması açısından önemlidir. Temizlik işletmelerinin belli başlı özellikleri şunlardır: • Emek-yoğundur, • Ekipman ihtiyacı fazladır, • Hizmet üretilir (temizlik vb.), • Üretilen hizmet depolanamaz, • Üretilen hizmet dayanıksızdır, • İş gören devir hızı yüksektir, • Eğitilmiş personel sayısı çok düşüktür, • Üretim işletme dışındaki farklı alanlarda gerçekleşir, • Dağınık mekanlarda yapılan işlerin yönetilmesi zordur, • İş kazası riski yüksektir, • Kuruluşları için büyük sermaye ihtiyaç yoktur, • Çok farklı müşteri gruplarına hizmet verilir, • Müşteri ilişkileri önemlidir, • Her iş için farklı ekiplere ihtiyaç vardır, • Part-time çalışma fazladır. Yukarıdaki özellikler incelendiğinde, özelliklerin önemli bir kısmının hizmet işletmeleri ile örtüştüğü, ancak, genel üretim alanının temizlik olma*sı, işlerin yürütülmesinde ekipmana olan aşırı bağımlılık, özellikle modern ekipman kullanım ihtiyacının fazlalığı, part-time çalışmanın tercih edilmesi, sunulan hizmetlerin farklı alanlarda ve işletme dışında üretilmesi gibi bu işletmelere özgü bazı farklılıkların da olduğu dikkat çekmektedir. Temizlik işletmelerinin bu tür ayrıcı özellikleri yapılan işlerin yapısına da yansımak*tadır. Dolayısıyla, temel yönetsel işlevler dışında yerine getirilen üretim hiz*metlerinin de farklı iş gruplarından oluştuğu görülür. Temizlik işletme*lerinde gerçekleştirilen işler şöyle sıralanabilir: • Kurumsal temizlik hizmetleri (okul, otel, plaza, terminal, hastane, fabrika, tersane, süpermarket, banka, site, depo, ofis, asansör vb yerlere), • İlaçlama hizmetleri, • Bahçe bakım ve peyzaj hizmetleri, • Alan planlama hizmetleri, • Dış cephe ve cam temizliği, • Ev temizliği, • Halı ve koltuk yıkama, • Zemin cilalama ve bakım, • Yangın sonrası temizlik, • İnşaat sonrası temizlik, • Havuz temizliği, • Ambulans, otobüs, uçak, tren, özel oto temizliği, • Cadde ve sokak temizliği, • Çöp toplama. Temizlik işletmelerinde yukarıda sayılan bu işlevler bir arada ya da ayrı mekanlarda, ayrı zamanlarda yerine getirebilir. Dolayısıyla, bu işletmelerde bu işlerin planlanması, yapılan iş görüşmeleri ile belirlenmesi gerekmektedir. Bu temizlik işlerinin uygulanmasında işletmelerin; rutin ve periyodik olarak iki farklı şekilde hizmet verdikleri görülmektedir. Rutin (günlük) Temizlik: Her gün veya gün içerisinde belli saatlerde sürekli yapılması gereken temizlik yöntemidir. Farklı kurumlardaki ortak kullanım alanlarının temizliğinin belli aralıklarla yapılmasında olduğu gibi. Örneğin, tuvalet ve lavaboların temizlenmesi, yerlerin silinmesi. Aralıklı (periyodik) temizlik: Günlük olarak yapılan temizlik işlerinin ayrıca, haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ya da yıllık olarak belli aralıklarla, daha derinlemesine ve bakım ile birlikte gerçekleştirilmesi işlemidir. Örneğin, cila ve halı bakımında olduğu gibi. Her yeni palazlanmaya başlayan sektörde olduğu gibi, temizlik sektörünün de, bugün çok çeşitli sorunları bulunmaktadır. Sektörel düzeyde yaşanan bu sorunlar, işletmelere de yansımakta onların da gelişmesi ve kurumsallaşması önünde önemli engeller oluşturmaktadır. Zaman içeri¬sinde bu sorunların aşılması temizlik hizmetlerinin önemli bir çalışma alanı olarak kabul görmesiyle ve toplumsal temizlik bilinci ile yakından ilgilidir. Günümüzde temizlik işletmelerinin yaşadıkları sorunlardan bazılarına aşağıda yer verilmektedir. • Çalışılan binalarda eksik asansör planlaması, • Temizlenmeye uygun olmayan zemin kaplaması, • Bina içi eksik haberleşme ağı, • Güvenlik donanımının eksikliği, • Zayıf ve yanlış havalandırma sistemleri, • Ulaşımı ve temizlenmesi çok zor, hatta imkansız dış cephe kaplama¬ları, uzay çatılar, ve aydınlatma sistemleri, • Eğitilmiş personel azlığı, • Ücretlerin azlığı, • Sendikalaşma ve sosyal hakların yetersiz olması, • Ekipman eksikliği, • Sözleşmeden kaynaklanan aksaklıklar, • Temizlenmesi çok zor kirler, yüzeyler ve malzemeler, • Düşük statülü çalışma alanı, • Yasal eksiklikler ve hizmet alan işletmelerin fiyat kırma politikaları, • Personel devir hızının yüksekliğine bağlı olarak örgütsel bağlılığın olmaması. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 12:59
| #3 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI VE DENETİMİ TEMİZLİK KAVRAMI Kirliliği meydana getiren etkenlerin ortadan kaldırılması işlemine temizlik Kirlilik ise; bir mekanın toz, döküntü, çöp, iz, leke, koku gibi etkenlerle insanlara rahatsız verecek şekilde kaplanması, arzulanan doğal ve temiz görüntüsünü kaybetmesidir. Başka bir tanımla kir ve temizlik: bir yüzey üzerinde mekanik ve kimyasal olarak zararlı etki gösteren ve estetik açıdan görünümüm her türlü olguya kir, bunların ortamdan uzaklaştırılmasına ise temizlik denir. Temizlik işletmenin faaliyet alanına, temizlik materyallerine, uygulanacak yüzeyin doku ve yapısına ayrıca, işletmenin türüne göre farklılık göstermektedir. Örneğin, bir hastanenin temizlik anlayışı ile otel ve moteldeki temizlik anlayışı çok farklıdır. Temizlik standardı hedeflenen veya öngörülen temizlik seviyesidir. Temizlik standardının farklılığı kurumun temizlik anlayışına bağlıdır. Örneğin, hasta odaları titiz bir temizlik anlayışı gerektirirse çok yüksek normlarda temizlik ve hijyen gerekmektedir. Temizlik normları ne kadar yüksek ise o anlamda sık ve çok daha kapsamlı yapılması gerekir. Genel temizliğin bilinen dört ana amacı vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir: • Yaşanabilir temiz ortamlar yaratmak, • Mekanları her zaman kullanıma hazır hale getirmek, • Ortamdaki yüzeylerin, kaplamaların ömrünü uzatmak ve korumak, • Mikroorganizmalardan arındırılmış güvenli hijyenik 1 ortam yaratmak, • Bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek, bakteri ve mikroorganizmaların transfer riskini sıfıra indirmek. Temizlik basit bir iş olarak düşünülse de, aksine çok önemlidir. Çağdaş dünya da insanlar, ferah, temiz mekanlar, sağlıklı çalışma yerleri, huzur veren temiz dinlenme yerlerini arzu etmektedirler. Temiz ortamın sağlanması ise uzman kişilerin profesyonelce iş yapması ve en son temizlik teknolojisinden faydalanmak ile sağlanabilir. Hızlı temizlik metotlarının ve temizlik araç ve kimyasalların kullanımı verimi arttırdığından dolayı fiyatları azaltır. İş veriminin artması ve personel moralinin yüksek olması, hoş ve hijyenik ortamların yaratılmasını sağlar. Bir alana tam olarak temiz denilebilmesi için görünen kirlerin yanı sıra görünmeyen kirlerin de yok edilmesi gerekir. Temizlik beş ana grupta incelenebilir: • Fiziksel temizlik: Yüzeylerin toz, çöp, döküntü vb. görünen kirlerden arınması • Kimyasal temizlik: Yüzeylerin temizlenmesi amacıyla çeşitli kimyasal maddelerin kullanılması • Bakteriyolojik temizlik: Gözle görülmeyen, hastalık yapabilen çeşitli patojen mikroorganizmaların yüzeylerden temizlenmesi • Osmolojik temizlik: Ortamda kokuya neden olan, görünen ve görünmeyen kirliliklerin giderilmesi TEMİZLİĞİN NEDENLERİ Temizlik farklı amaçlarla gerçekleştirilmiş olabilir. Amacına bağlı olarak yapılış nedenleri arasında farlilıklar ortaya çıkabilir. En çok bilinen temizlik nedenlerinden bazılarına aşağıda yer verilmiştir. 1. Temizlik mekanların ve çevrenin cazip, çekici, estetik görünümlü olmasını sağlar. Yerlerde kir, toz ve çöplerden hiçbir iz bırakılmaması ve hoş görünmesi etkili temizlik ile sağlanır. 2. Sağlıklı ortam yaratılmasını sağlar. Hijyen, yiyecek olan ve olmayan bölgelerin her ikisinde de en temel önceliktir. Eğer hijyenik durum olmazsa bakteriler çoğalır. Bazı zararlı bakteriler hastalıklara ve ölümlere neden olabilir. Yiyecek hijyeni ciddi kanuni düzenlemelere konu olmuştur. Zehirli yiyecekler öldürücü sonuçlar doğurur. Fakat yiyeceksiz ortamlarda da hastalık bulaşma tehlikesi vardır. Hasta müşterilerin kıyafetleri, çarşaflar ve yiyecek kapları temizlenip, dezenfekte edilmezse ya da sıçan, hamam böceği ve diğer zararlı hayvanların yok edilmediği durumlarda tehlikeli bakteriler her yere taşınır. Bu bakterilerin ortadan kaldırılması, etkili ve hijyenik temizlik ve personel hijyenine bağlıdır. 3. Eşyaları korur. Mobilyaların, halıların, perdelerin vb. daha uzun ömürlü olmalarını sağlar. 4. Temizlikle birlikte dökülen şeyler ve çöpler herhangi bir tehlikeye meydan vermeksizin ortadan kaldırılmış olur. 5. Ortamın daha rahat kullanılmasını sağlar. TEMİZLİK KURALLARİ Başarılı bir temizlik işleminin gerçekleştirilmesi için, bazı kurallara dikkat edilmesi gerekir. Bu kurallar, aynı zaman i , işlerin daha hızlı ve kolay yapılmasını kolaylaştırıcı önlemler olabilir. Temizlik sırasında dikkate alınması gereken bazı kurallara aşağıda yer verilmiştir. • Temizlikten önce yüzeydeki engelleri kaldırmak, • Uygun olan temizlik metodunu seçmek, * • Mümkün olduğunca yüzeyleri eski görünü(nüne getirmek. • Güvenlik kurallarına uymak, • Kir ve çöpleri ortadan kaldırmak, başka yerlere tekrar konmasını engellemek için vakumlama yöntemini kullanmak, • Temizliği en kısa zamanda, en yüksek standartta, misafirin saygısını gözeterek, rahatını bozmadan yapmak. YETERSİZ TEMİZLİK Temizlik hizmeti bir bilgi ve teknoloji işidir. Amaca ve teknolojiye uygun bir şekilde yapılmayan temizliğe etkin olmayan yetersiz temizlik denilmektedir. Yetersiz temizlik, bazı aşamaların eksik yapılması, hijyenik koşullara uygun temizlik yapılmaması, yanlış temizlik maddesi kullanılması ve yeterli temizlik maddesi kullanılmaması nedeniyle ortaya çıkabilir. Yetersiz temizliğe neden olan konular aşağıda grup başlıkları şeklinde verilmiştir. 1. Temizlik teknolojisi konusunda bilgi yetersizliği, • Yanlış malzeme kullanımı, • Doğru malzemeyi yanlış kullanma, • Verimsiz çalışma, 2. Kontrol eksikliği. • Eksik çalışma, • Zamanında gerekli temizliğin yapılmaması. • Malzeme ve zaman israfı, 3. Program hataları, • Programsızlık, • Eksik programlama, • Yanlış programlama, • Temizlik dönemlerine uymamak, 4. Makine, araç ve gereç eksikliği, 5. Kadro eksikliği TEMİZLİK PROGRAMI Temizlik programı, temizlikle ilgili tüm bilgileri içeren, temizliği her yönüyle düzenleyen bir taktisel plandır. Temizlik programlan günlük olarak hazırlanabileceği gibi, periyodik yani. belli aralıklarla veya sadece tek bir iş türü için hazırlanabilir. İyi bir temizlik programı kuruma şu yararları sağlar: • Kurumun farklı alanlarında farklı uygulamanın yapılmasını engeller, • Personel yapacağı işi en küçük ayrıntılarına kadar bilir. • Kontrol kolaylaşır, • Daha sonra yapılacak programlara ışık tutar. Bir temizlik programı hazırlanırken, bölüm yetkilisinin, bazı bilgilere ihtiyacı olacaktır. Ayrıca, bu bilgilerin belli gruplar altında toplanarak sunumu da söz konusudur. Bir temizlik programı yaparken göz önünde tutulacak aşamalar kısaca şöyle sıralanabilir: 1. Temizlik ihtiyacının belirlenmesi, 2. Temizlik süresinin belirlenmesi. 3. Kullanılacak personel sayısının belirlenmesi. 4. İş sırasının saptanması, 5. Gerekli temizlik maddeleri, makine, araç ve gereçlerin işin mahiyetine uygunluğunun belirlenmesi. 6. Gözetim ve kontrol sisteminin kurulması. 7. Hazırlanan taslak programın uygulanmasından sonra eksiklerin - tamamlanmasıyla gerçek programın hazırlanması. Yukarıdaki aşamalar dikkatlice incelendiğinde, aslında yapılan iş programı ile, hangi iş, ne zaman, nasıl, hangi araç ve gereçle, hangi alanda, kim tarafından, ne kadar sürede ve ne sıklıkla yapılacaktır? Sorularına cevap arandığı görülür. Bir temizlik iş programı hazırlanırken ise, bu sorular yanında, aşağıdaki konuların da dikkate alınması önerilmektedir: • Zaman. • Herhangi bir alanda gereksinim duyulan temizliğin niteliği. • Trafiğin miktarı, • Alanın durumu (binanın eski veya yeni oluşu), • Dışarıdaki kirin miktarı. • Döşemelerin cinsi. • Pencerelerin alanı-sayısı, • Mobilyaların tipi ve miktarı, • Temizlenmesi gereken yüksek tavanlar vb. alanlar. Temizlik programlarında, kullanılacak işgücü ve malzeme miktarlarının da belirlenmesi gerekeceğinde, herhangi bir alanın temizliği ile ilgili olarak kullanılacak emek ve malzeme miktarlarının belirlenmesinde şu konulara dikkat edilmesi gerekir: • Beklenen temizlik standardı (ne kadar ve nasıl temizlenmeli), • Yeterli kaynak (insan gücü, para. araç. malzeme vb.). • Fiziksel özellikler (döşeme, mobilya, tesisat vb. yüzeylerin temizliğinin rahatlığı ve kolaylığı), • Mekanların kullanımı (az, çok vb.). • Kullanım şekli (objelerin kullanım durumu ve kirlenme sıklığı), • Alanın kullanılabilirliği (alan ne kadar kişi tarafından kullanılıyor). • Alanı kullanan kişilerin özelliği. KİRLER Kirler, bakteri ve mikropların beslenmeleri için en iyi ortamı oluştururlar. Kir parçacıkları çoğunlukla mikroskobik büyüklüktedir. Katı, yan katı ve sıvı halde bulunabilirler. Kirin materyal üzerine yapışması; kirin cinsine, kirin büyüklüğüne ve zamana bağlıdır. Kirlilik, steril bölgeler haricindeki sert ve yumuşak bölgelerin her ikisinde de mevcuttur. Bina içi ve bina dışındaki çeşitli kaynaklardan ortaya çıkar. Kirliliğin dış kaynakları, kolayca görünebilen çamur, toprak, kireç, kum veya daha zor meydana çıkan duman, is ve havayla taşınan tozlardır. İç kaynakları ise, kullanılan pis sular, ağız ve burun salgılan, ölü deh kırıntıları, saçlar, kalem-silgi kırıntıları, sigara külü vb. şeylerdir. Bina içinde özellikle mutfaktan taşınan çöpler de kirliliği yaratır. Bunun yanında kirler; klimadan, binada bulunanlardan, ayakkabılar, eller, elbiseler, bagajlar ve saçlar vasıtasıyla bir bölgeden, başka bölgeye ve dışarıdan içeriye taşınırlar. Görünüş ve sağlık bakımından istenmeyen ve zararlı olabilen kir çeşitleri dört şekilde gruplandırılabilir. • Oluşumuna göre kirler • Görünüşüne göre kirler • Temizlenme şekillerine göre kirler • Kaynağına göre kirler. 1. Oluşumuna Göre Kirler Bu kir grubunda kir maddesinin özelliği ya da oluş nedeni ortaya çıkış kaynağı dikkate alınmaktadır. Buna göre kirler gevşek, yapışkan ve partikül şeklinde gruplandırılmaktadır. Gevşek Kir Gevşek kir, her çeşit yüzeye yapışmayan kııdıı Kendi Kinde hııyıık ve kaba kiı ( taş, kum, çakıl, gazete kırpıntıları, sigara izmariti, tahta talaşı gibi ) ve küçük ya da ince kir olmak üzere ikiye ayrılır. Kuru temizlik, toz alma ile kolayca giderilebilen kirlerdir. Kirin yüzeyden alınması fazla bir işlem gerektirmez. Temizlenmesi kolay bir grubu oluşturur. Temizliği için mop, elektrikli süpürge ve el süpürgesinden yararlanılır. Yapışkan Kir Temiz yüzeylere yapışmış her çeşit elementlerdir. Bu tür kirler suda çözülebilen kirler (çamur, yiyecek içecek gibi) çözücüde çözülebilen kirlerdir (yağ, motor yağı, tebeşir, ruj gibi). Bunların temizlenmesi için farklı temizlik maddelerinin kullanımı gerekir. Kimyasal temizlik ve ıslak temizlikle giderilmesi mümkün olan kirlerdir. Parti kül Kir Partikül kir ise, sadece temizleme ile giderilemeyen, özel bir uygulamaya ihtiyaç duyan ve parçacıklar şeklinde oluşan kirlerdir. Toz şeklinde olacağı gibi yağlı kabarcıklar şeklinde de ortaya çıkar. Özellikle, yağlı kabarcık şeklinde olanlarının yardımcı temizlik maddelerle temizlenmesi gerekir. 2. Görünüşüne Göre Kirler Burada kirli maddenin dışarından görünüşüne göre yapılan bir gruplama söz konusudur. Bu gruptaki kirlere toz, leke ve pas örnek olarak verilebilir, Toz Havada serbest olarak yüzen kuru kirdir. Her tip yüzeye konarak açığa çıkar. Yüzeylerin mat ve kötü görünmesine, kötü kokmasına neden olur. Ayrıca güve, kurt. böcek gibi haşerelerin ortaya çıkmasını sağlar. Tozlu ortamlarda kül, tüy, saç, mikrop, tohum, kum vb. şeyler de vardır. Kum. tozdan daha ağırdır ve yüzeylere zarar verir. Aynı zamanda, solunum yoluyla insan sağlığı için de zararlıdır. Bu tür kirlerin kısa periyotlarla, fazla bekletilmeden silinmesi gerekir. Tozlar, kısa sürede ve az güçle çıkartılabilir. Tozlar sıvı, buhar ve yağ ile temas ederse yüzeylere yapışır ve bu tür kirlerin çıkartılması ilave bazı işlemler gerektirir. Lekeler Leke. yiyeceklerin, suyun, herhangi bir sıvı veya boyanın dökülmesiyle yüzenin renginin değişmesidir. Kimyasal çözücülerle, emici tozlarla, ağartıcılarla, sabun ve su ile, sentetik deterjanlarla, asit, alkali veya yağ çözücülerle çıkarılabilirler. Eskimiş lekelerin çıkartılması başarılı olmaz. Lekelerin çıkartılması genellikle şu yol izlenir: a. Emmesi için pudra, b. Çözmesi için çözücü deterjan, c. Asit veya alkali ile lekeyi çıkarmak gerekir. Paslanma Hava, su veya yiyeceklerin yüzeyler (genellikle metaller) arasındaki kimyasal İşlem sonucu meydana gelen bir tabaka veya lekedir. Metale bağlı olarak renk değişiktir. Demir rengi kahverengi, bakır rengi yeşil, gümüş, altın ve alüminyum rengi siyah renktir. Paslanmalar, uygun bir asitle veya ovucu tozla ovmakla çıkarılabilir. Hafif kirler yeni iken kolay çıkarılır. Bekletilirse çıkarılması zorlaşır. Çoğu kez de yüzey tahrip olur. Yüzeye uygun doğru temizleme ile iş kolaylaşır ve çabuk olur. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 13:01
| #4 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| YÜZEYLERİN CİLALANMASI Cila, yüzeylerin ömrünü uzatır, temizlenmesi kolaylaştırır, tozlanmayı önler ve estetik görünmesini sağlar. Zemin cilalanırsa, bir tabaka şeklinde zemini kaplayan cila üzerindeki trafik nedeniyle aşınacağından zeminin zarar görmesi daha zordur. Gözenekli zeminler yağ ve kir kalıntılarının bünyeye girmesi çok elverişlidir. Ancak, cilalama sonucunda gözenekler dolar, pürüzsüz, düzgün emiciliği engellenmiş bir tabaka meydana gelir. Böylece daha güzel bir görünüm sağlanmış olur. Cilalama mermer, traverten, PVC, Linolium, gibi sert ve yumuşak zeminlere uygulanır. Seramik ve fayans gibi yapay taşlarda cila uygulaması yapılmaz. Cilalama sırasında şunlara dikkat etmek gerekir: • Yüzeydeki toz ve kirler iyice temizlenmedikçe cila sürülmemelidir. • Havanın ve ortamın tozlu olduğu günlerde cilanın tekrar tozlanması nedeniyle cilalama yapılmalıdır. • Sadece parlatma yapılacaksa az cila kullanmaya özen gösterilmelidir. Fazla cila girinti ve çıkıntıların içine girerek görüntüyü bozabilir. • Parlatma için yüzey iyice ovulurken, bütün cila izleri silinmelidir. • Zararları önlemek ve ekonomik kullanımı sağlamak için, depodan çıkarılan cila miktarı kontrol edilmeli, kuruyup ziyan olmaması için iş bitince kapağı kapatılmalıdır. Cilalar kristalize ve polimerize olmak üzere, iki çeşittir. Genellikle sert cila olarak bilinen kristalize cila ile yumuşak cila olan polimerize cila arasında şu farklar bulunmaktadır: 1. Kristalize cila sadece mermer, traverten gibi doyul kalkiMİı ta:.,laıa uygulanır. Asla PVC esaslı yumuşak zeminlere uygulanmaz. Yumuşak zeminlerin cilalanmasında polimerize cila kullanılır. 2. Kristalize cilada aşınan yerlere lokal yama yapılabilir. Oysa polimerize cilada zemindeki tüm cilayı söküp yeniden uygulama yapmak gerekir. 3. Kristalize uygulaması zor ve uzun süren ancak hem dayanıklı hem de görüntü olarak daha üstün ciladır. Polimerize cila ise, daha çabuk ve elle uygulama yapılabilen ancak çabuk aşınan bir ciladır. 4. Kristalize cilanın ilk uygulaması oldukça pahalı olmasına rağmen bakımı kolay, dayanıklı ve lokal yenileme olanakları nedeniyle, uzun süreçte polimerize ciladan daha ekonomiktir. 5. Kristalize cila uygulamasında, gerektiğinde sadece cila uygulaması yapılan birkaç mertekarelik alanın tarafığe kapatılması yeterlidir. Oysa polimerize cilada cilalama bitene kadar alana kesinlikle girilmemesi gerekir. Kristalize cila yapılırken şu işlem basamakları uygulanır: • Zemin iyice temizlenir, • Kurutulur, • Cila makinesine çelik yünü ped takılır. , • Kristalize cila spray edilerek ped makine yardımıyla cila üzerinde gezdirilir. Bu işlem üç ya da altı kat arasında istenen parlaklık sağlanıncaya kadar sürdürülür. Bu cila uygulaması ile zeminde ek bir katman oluşmaz, zemin kimyasal işlem ve ısı sonucunda kendi parlaklığını ortaya çıkarır. Polimerize ( wax) cilada ise uygulanan işlem basamakları şöyle sıralanabilir. • Öncelikle, zemin kir ve eski cila kalıntılarından arındırılarak kurumayz bırakılır. Kurumayı kolaylaştırmak için zemin kuru mopla silinir, • Polimerize cila, presli kovanın içine konularak, ıslak püsküllü mop ya preste sıkılabilir nemli mop ile tüm zemine eşit olarak sürülür, • Zemin kurumaya bırakılır, • Bu işlem zemine en az üç kat cila sürünceye kadar devam eder. Cila kuruduğunda zenim üzerinde bir film tabakası şeklinde parlaklık oluşur. BAŞLICA TEMİZLİK ARAÇLARI Temizlik amacıyla aşağıda sıralanan araç ve gereçlerden yararlanılmaktadır • Lastikli Yer Silme Aleti • Ara Kabloları, • Cam Silme Aleti. • Cam Silme Peluşu, Cila Pedi. • Paspas Arabası. • Dış Cephe Asansörü. • Çöp Toplama Arabası. • Fırçalar • El Tipi Ovma Pedleri. • Eldiven, • Faraş, • Halı Yıkama Makinesi, • Halı Kurutma Makinesi, • Islak Paspas Aparatları, • İç Alan ve dış Alan Fırçaları, • Vakum Makinesi, • Koruma Örtüleri. • Koruyucu Elbiseler, • Lavabo Pompası, • Leke Çıkarma Bezleri, • Merdiven ve Tabure, • Motorlu Yol Süpürme Makinesi, • Nemli Paspas Aparatları, • Cila Makinesi. • Parlatma Pedi. • Spatulalar, • Sprey Şişeleri, • Su Çekeceği, • Tazikli Su Makinesi, • El Süpürgesi, • Temizlik Arabası, • Temizlik Kovalan, • Temizlik Otomatı, • Tuvalet Fırçası, • Yıkama Pedi, • Elektrikli Süpürge, • Toz Bezi. • Mop. • Temizlik Kutusu, • Süngerler. Temizlik sırasında yukarıda sıralanan malzemelerden birçoğu bir arada kullanılmaktadır. Bunlardan sıklıkla kullanılan malzeme türlerinden bazılarına aşağıda açıklamalı olarak yer verilmiştir. 1. Lastikli Yer Silme Aleti Beton, mozaik, taş, mermer v.b. yerlerin temizliğinde fazla suların çekilmesi amacıyla kullanılır. Suyu çekerek, yüzey üzerindeki ince toz ve çamurlar temizlenir. 35-40 cm. uzunluğundaki metal veya ahşap ağıza, 4-5 cm. genişliğinde lastik yerleştirilmesi şeklinde yapılmıştır. Kullanıldıktan sonra yıkanması ve kurulanması gerekir. Lastiklerinin yıpranması durumunda su çekme gücü azalır. 2. Süpürgeler Temizlik araçlarından biri olan süpürgeler piyasada, ot ya da el süpürgesi ve elektrikli süpürge olmak üzere iki gruba ayrılır. Ot süpürgesi ya da el süpürgesi, süpürge otundan, plastikten ve çalılardan yapılmış olan süpürgelerdir. Genelde bahçelerin ve dış mekanların temizliğinde kullanılır. Islak veya kuru olarak kullanılabilir. Kol gücüyle kullanıldığı için kullanan kişiye fazla enerji harcatır. Toz kaldırdığı için kapalı alanların temizliğinde kullanılması sakıncalıdır. Açık alanların temizliğinde kullanılmalıdır. Balkon, park ve bahçe gibi. Elektrik süpürgesi ise elektrikle çalışan, tozlan ve kırıntıları emerek temizleyen makinedir. En büyük avantajı; zamandan ve enerjiden büyük bir tasarruf sağlaması ve temizlik anında toz kaldırmamasıdır. Özellikle, duvardan duvara halı döşeli kapalı mekanlarda çok sık kullanılan bir araçtır. Halı kaplamalar çok fazla toz emdikleri için böyle zeminlerde emiş gücü fazla elektrikli süpürgeler kullanılmalıdır. Sanayi tipi makinelerde kablo uzunluğu dikkate alınmalı, uzatma kullanmaya gerek duyulmayacak ölçüde olmalıdır. Elektrik kablosu topraklı olmalı ve üretildiği ülkedeki kalite standartları tarafından onaylanmış olmalıdır. Watt gücü değil, saniyede emdiği hava miktarı dikkate alınmalıdır. Ses desibeli önemlidir. Personel ve çevre sağlığı açısından toz filtresi, kağıt filtresi ve mikrofiltre takılmasına uygun olmalıdır. Elektrik süpürgesinin büyüklüğü kullanılacağı alanın özelliğine bağ; olarak dikey, büyük, yatık ve küçük tiplerden biri olabilir.Elektrikli süpürge kullanırken dikkat edilecek başlıca husus; fış ve kordonun bozuk olmamasıdır. Elektrikli süpürgeyi çalıştırırken, önce kordonu makineye takılmalı ve sonra fişi prize takılmalıdır. Çivi, iğne gibi küçük fakat makine için zararlı olan maddeler elektrik süpürgesiyle alınmamalıdır. Aksi halde, elektrik süpürgesinin tüpü veya silindiri bozulabilir. Ayrıca, yeterli uzunluktaki kordon (3 metre) çalışma sırasında kolaylık sağlayacaktır. Elektrik süpürgelerini uzun süre kullanabilmek için şu hususlara dikkat etmek gerekir: • Elektrikli süpürgeler her gün veya çok sık kullanılıyorsa daha sık boşaltılmalıdır. • Torbası boş olan süpürge, tozlan daha iyi emer. • Haftada bir defa torbanın içi dışına çevrilip iyice fırçalanmalıdır. Toz torbası hiçbir zaman yıkanmamalıdır. • Elektrikli süpürgenin fırçası,sıksık (saç,toz,iplik, kırpıntı vs.gibi maddelerden) temizlenmelidir. 3. Faraş Süpürge veya fırça ile süpürülen çöpleri ve tozları toplamakta kullanılır. Ucuzluğu, hafifliği, kolay temizliği gibi sebeplerden dolayı genellikle plastik olanları tercih edilir. Plastik faraşlar fazla sıcakta bozulacağından serin yerde muhafaza edilmeli ve gerektiğinde sıcak deterjanlı su ile yıkanmalıdır. Saplı, tekerlekli, geniş hazneli olanlar genel alanların temizliğinde tercih edilir. Faraşlar her kullanımdan sonra yıkanmalı ve temizlenmelidir. 4. Temizlik Kovası Sıvı maddeleri içine koymaya ve taşımaya yarayan kulplu kaplardır. Taşınması kolay, temizliği basit ve ses çıkarmadığı için genellikle plastikten yapılmış olanları tercih edilir. Temizlik kovaları, kullanıldıktan sonra sıcak sodalı su ile iyice yıkanıp kurumaya bırakılmalıdır. 5. Fırçalar Kullanılacak yüzeye göre biçimleri farklılık gösterir.Doğall liflerin (kıl, ot) yanı plastik olanları da bulunur. Bunlar genelde lavabo ve tuvalet temizliğinde kullanılır. Kıl fırçalar hiçbir zaman kılları üzerinde dayalı durumda bırakılmamalıdır. Aksi takdirde, kılları bozulur. Kıl fırçaları kendinden daha sert bir fırça ile veya madeni bir tarakla fırçalanarak kılların üzerindeki tüy, kırpıntı, iplik, saç, toz gibi maddeler temizlenmelidir. Bundan başka, ucu sivri bir tahta parçası ile fırçanın dipleri temizlenmelidir. Fırçalar daima açık havada kurutulmalıdır. Kıl fırçaların en iyisi at kılından yapılmış olanlarıdır. Bu fırçaların kılları 4-5 cm. uzunluğunda, tahta kısmı sağlam Olmalıdır. Plastik fırçalar, ucuzluğu ve temizliğinin kolay olması ve rutubetten etkilenmemesi gibi özelliklere sahiptir. Hasır fırçalar ise, taş, beton, mermer ve t.ıhta yüzeylerin ovularak yıkanmasında, paspas yapımında kullanılan araçlardır. Ot süpürgeden yapılan fırçalar, uzun saplı ve sapsız olarak satılır. Fırçaların uzun ömürlü ve verimli olması için; • Kullanıldıktan sonra sert bir fırça ile temizliği yapılmalı, • Ilık deterjanlı su ile yıkanıp durulanmalı, • Zaman zaman kıllarına (kıl fırçalarda) sertlik kazandırmak için tuzlu suda bekletilmeli, • Kurutma için sapı yere gelecek şekilde bekletilmelidir. 6. Toz Bezi Çok çeşitli kumaşlardan yapılırlar. Nemli ve kuru olarak kullanılabilir. Toz bezlerinin hav ve tüy bırakmayan kumaşlardan seçilmesi, avuç içinde toplanacak büyüklükte olması gerekmektedir.Ayrıca, her alanda kullanılan toz bezlerinin ayrı renkte seçilmesi gerekmektedir. Bu şekilde, daha kolay ayırt edilebilecektir. Toz bezleri kullanıldıktan sonra sıcak deterjanlı su ile yıkanmalıdır. Oda içinde silkelenmemelidir. 7. Süngerler ve Pedler Süngerler, banyo, lavabo, hah, duvar gibi yerlerin temizliğinde kullanılmaktadır. Gözenekli, su emme özelliği olan esnek araçlardır. Islak zeminlerin temizlenmesinde bezin yaptığı işi yapar. Yeşil, mavi ve beyaz olmak üzere üç renkten üretilir. Yeşil ve mavi mutfak malzemelerindeki yemek artıkları ve lekeleri çıkarmak için kullanılırken, beyaz, sıhhi tesisat vb. yüzeylerin temizliğinde ve genel temizlikte kullanılır. Süngerler son yıllarda bir yüzlerine çok ince aliminyum tel koyulmasıyla su toplama, köpük alma yanında, ovalama amacıyla da kullanılmaktadır. Pedler, cila ve yıkama makineleriyle birlikte kullanılan aparatlardır. Genellikle yüzey ovalama amacıyla kullanılırlar. Kullanılış amaçlarına göre farklı renklerde üretilirler. Ped rengi ve kullanış amacıyla ilgili bilgilere aşağıda yer verilmektedir. • Beyaz ped: Islak ve kuru olarak kullanılır.' Otomatik yer temizleme/cilalama makinelerinde parlatma amacıyla kullanılır. • Yeşil ped: yerin cilalanmasından önce yapılması gereken ovma işlemi için kullanılır. Mevcut cilayı kaldırarak temizlik yapar. • Mavi ped: Islak veya köpüklü ovma işlemlerinin yanında kuvvetli spreyle temizlenmede kullşanılır. • Kırmızı ped: Sprey temizliğinde kullanılır. • Siyah ped: En sert ve aşındırıcı olanıdır. Cila sökmek ya da yaş yüzeylerde etkin temizlik amacıyla kullanılır. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 13:05
| #5 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| TEMİZLİK ARAÇ VE GEREÇLERİNİN KULLANIMI Temizlik araç ve gereçleri kullanılırken şu hususlara dikkat edilmelidir: Makine kullanım sırasında mümkün olduğu kadar kuru zemin üzerine basılmalıdır. Sorunlu ya da arızalı makine ve araç-gereç kullanılmamalıdır. Elektrik kabloları ve makineler ıslak alanlardan uzak tutulmalıdır. Uygun elektrik uzatma kablosu kullanılmalıdır. Makineler kullanılmadan önce talimatları okunmalıdır. Kullanılması bilinmeyen araç ve gereçleri kullanılmamalıdır. Araç ve gereçler kullanma eğitimi alındıktan sonra, talimatlara uygun olarak kullanılmalıdır. Elektrikli araçlar kullanımdan önce ve sonra prizlerini kontrol etmek gerekir. Elektrik süpürgesinin filtresinin 2/3'ünden fazlasını doldurmamak gereklidir. Filtresi kontrol edilmeli ve iş bittikten sonra temizlenmelidir. Temizlik araçlarının kullanım sırasında çalışması durduysa bir problem var demektir. Hemen arızalı etiketi yapıştırılıp bir raporla şefe bildirilmelidir. Temizlik araç ve gereçlerinin kordonlarının mobilya ve kapı altına kaçmasına izin verilmemelidir. Sivri köşelere sıkıştığında çekilmemelidir. Elektrikli aletlerin fişleri prizden çekilmeden önce alet kapatılmalıdır. Prizden çekerken fişten tutarak çekilmeli, kablodan asılarak çekilmemelidir. Renk kodlama sistemi kurularak temizlenen mekanlardaki temizlik araç gereçlerinin neden olduğu çapraz bulaşma en aza indirilmelidir. Örneğin; Mavi: Ofis mekanları, koridorlar, resepsiyon bölgeleri,merdivenler, sınıflar, toplantı salonları vs. tüm yüzeyler ve tesisatları dahil olmak üzere. Kırmızı: Tuvaletler, personel tuvaletleri, umumi tuvaletler, özürlüler tuvaleti, bebek bakım odaları vs. tüm yüzeyler ve tesisat dahil olmak üzere. Sari: Banyo bölümleri, küvetler, duşlar, duş blokları, soyunma odaları, saunalar, hamamlar vs. tüm yüzeyler ve tesisat dahil olmak üzere. Yeşil: Mutfaklar, gıda hazırlama bölümleri, yıkama bölümleri, kantinler, restoran salonları, gıda satış ve teşhir mekanları vs. tüm yüzeyler ve tesisat dahil olmak üzere. TEMİZLİK ARAÇ VE GEREÇLERİNİN TEMİZLİĞİ Yukarıdaki bölümde görüldüğü üzere, temizlik amacıyla, elektrik süpürgesinden, toz bezine ve hasır süpürgeye kadar çok sayıda araç ve gereçte»; yararlanılmaktadır. Bunların kullanıldıktan sonra tekrar kullanılıncaya kadar geçeni zaman süresinde uygun koşullarda muhafaza edilmesi yanında, kullanım nedeniyle İ oluşan kirlerinden de arındırılması yani temizlenmeleri gerekir. Bu işlem. araç gerecin daha uzun süre dayanmasını sağladığı gibi, bir sonraki kullanım aşamasındaki zaman kayıplarını önleyecektir. Otel işletmelerinde bulunan kat ofisleri, temizlik araç ve gereçlerinin uygun koşullarda muhafaza edilmesi için kullanılan malzeme depolarıdır. Temizlik araç ve gereçleri kullanıldıktan sonra I yapılacak işlerden bazılarına aşağıda yer verilmektedir. • Eğer temizlik amacıyla halk arasında "gırgır' denilen süpürge kullanılıyorsa. iş bitiminde, kutunun altındaki kapaklar açılarak içindeki toz ve kirle" I boşaltılmalıdır. Fırçaya takılan iplik ve saçlar temizlenmelidir. • Hasır süpürgeler, kullanıldıktan sonra iyice yıkanmalı, kuru ve gölge bir yerde I kurutulmalıdır. Rutubet bu süpürgelerin küflenmesine fazla güneş ise kurumasına sebep olacaktır. Kurutulurken ağız kısmı yukarıya gelecek şekilde bekletilmelidir. • Elektrikli süpürgelerinin kullandıktan sonra, belli periyodlarla toz torbaları ve havalandırma filtreleri kontrol 1 A edilmelidir. • Paspaslar ve moplar her kullanımdan sonra deterjanlı su ile yıkanmalı ve durulanmalıdır. Ara sıra bu malzemelerin çamaşır suyu ile yıkanmasında dezenfekte edilmesi açısından yarar vardır. • Kullanılan her tür temizlik fırçası, iş bitiminde yıkanmalı ve fırça kısımları yukarıya gelecek şekilde kurutulmalıdır. • Toz almak, cam silmek gibi çeşitli amaçlarla kullanılan toz bezlerinin de önce. ' deterjanlı su ile yıkanması, sonrada da durulanması gerekir. Kurutularak dolapta bekletilmelidir. Islak olarak bekletilen toz bezleri koku yapar ve küflenir. Temizlik kovalan, presli mop kovalar ve faraşların da her kullanım sonrası yıkanması gerekir. Temizlik Elemanlarında Olması Gerekenler ● Çalışkan olmak, ● Çevre korumaya karşı duyarlı olmak, ● Detaylara Özen göstermek, ● Dikkatli olmak, ● Dürüst olmak, ● Enerjik olmak, ● İnsan ilişkilerine özen göstermek, ● İş disiplinine sahip olmak, ● İş güvenliğine dikkat etmek, ● İşyerine ait araç, gereç ve ekipmanların kullanımına özen göstermek, ● Kaliteye dikkat etmek, ● Meslek ahlakına sahip olmak, ● Planlı ve organize olmak, ● Sabırlı olmak, ● Sır saklamak, ● Sorumluluk sahibi olmak, ● Temiz olmaya özen göstermek, ● Titiz olmak, ● Yeniliklere açık olmak, ● Zamanı iyi kullanmak. ÇEŞİTLİ YÜZEYLERİN TEMİZLİĞİ Günümüzde, temizliğe konu olan iki önemli değişkenden biri kir diğeri ise, yüzey ya da döşemedir. Yüzey (döşeme), bir binanın taban ve duvarlarını sağlığa uygun şekilde kaplayan malzemedir. Gerek iç mekan gerekse dış mekan kaplamalarda kullanılan çok çeşitli yüzey kaplama türleri bulun¬maktadır. Genel temizlik ve hijyen sağlanmasında yüzey temizliğinin çok büyük önemi vardır. Yüzeylerin temizliğinin amaca uygun yapılması için, doğru malzeme kullanmak gerekir. Yanlış malzeme seçimi ya da yanlış bakım yöntemleri döşemeye kısa sürede hatta bir kullanımda zarar verebilir. Döşemenin cinsine göre farklı malzeme ve uygulama yapmak gerekir. Başlıca döşeme çeşitleri ve temizlik yöntemlerine aşağıda yer verilmektedir. Taş ve Beton Yüzeyler Çimento, kum karışımı ile yapılan döşeme şeklidir. İçine mermer par¬çaları eklendiğinde mozaik türü zemin maddesi oluşur. Renkli mozaik, karo mozaik gibi çeşitleri bulunmaktadır. Bu tür zeminler, sıcak iklimli yer için çok uygun bir döşeme çeşididir. Özellikle suya dayanıklı oldukları için banyo, tuvalet, bahçe gibi alanlarda rahatlıkla kullanılır. Alkali maddelerden etkilenmez. Taş ve beton döşemeler; sodalı, arap sabunlu sıcak su ile kolayca temizlenir. Fırçalayarak ovma metodu en iyi olanıdır. Temizlendikten sonra bezle iyice kurulanmalıdır. Mümkünse, parlaklık vermek ve sık kirlenmeyi önlemek için likit cila ile cilalanabilir. Çıkmayan lekeler için ince alüminyum tel veya toz deterjan kullanılabilir. Tuz ruhu gibi asitli maddeler özellikle mozaik yüzeylerde asla kullanılmamalıdır. Aksi halde, döşeme yüzeyin kayganlığı ve renk ayarı kaybolur, bozulur ya da delikli bir hal alır. Bu tür yüzeylerde, alçı, çimento ya da beton gibi yüzey üzerinde tabaka oluşturan kirler varsa bunların eritilmesi için sadece bu bölgelerde kısmi olarak asitli deterjanlar uygulanabilir. Mermer Yüzeyler Son zamanlarda otel ve iş yerlerinde çok sık kullanılan bir yüzey kap-lamasıdır. Temeli kalsiyum karbonattır. Travertenlerde bu özellikleri nedeniyle bu gruba dahil edilebilir. Mermerler kolay temizlenirler ve güzel görünüşe sahiptirler. Döşemenin çok kirlenen, kararan yerleri çamaşır suyu ve arap sabunu konmuş suyla fırça veya makineyle ovularak temizlenir, durulanıp, kurulanır. Mermer temizliğinde tuzruhu, sirke gibi asitli mad¬deler kullanılmamalıdır, çünkü asitler mermeri eritir, cilasına zarar verir. Mermerin üzerine mürekkep ve benzeri lekelerin çıkartılmasında çamaşır suyu kullanılabilir. Mermer üzerinde lekelerin uzun süre bekletilmesi lekenin sabitleşmesine yol açar. Mermerler temizlendikten sonra cilalanmaktadır. Son yıllarda gerek iç gerekse dış mekanların kaplanmasında kullanılan bir başka madde ise, granittir. Bir tür parlak mermer olan bu yüzeylerin cilalanmasına gerek yoktur. Sadece nemli mopla temizlenmesi yeterlidir. Parke Yüzeyler Bu döşemelerde gürgen, meşe, ceviz gibi sert ağaçlar kullanılır. Parke döşemeler cilalı ya da cilasız olarak kullanılabilir. Cilalı kullanılacağı zaman, suyu geçirmeyen cam cila ile cilalanarak uzun süre korunması sağlanır. Piyasada, tabanda kullanıldığı zaman parke, duvarda kullanıldığında lam¬bri olarak adlandırılmaktadır. Cilalı tahta yüzeylerin temizliği çok kolaydır. Ilık sabunlu suya batırılıp, iyice sıkılan bezle silinir ve sonra kurulanır. Günlük temizliği ise elektrik süpürgesi ile süpürülüp tozu alınarak yapılır. Aylık olarak cilalanması gerekir. Asit ve alkalilerden etkilenir. Temizliğinden sonra cam cila ile cilalanır. Cam cila suyu geçirmediği ve sudan etkilenmediği için parke uzun süre bozulmamakta ve daha uzun ömürlü olmaktadır. Bazen, ahşap döşemenin cilasız olarak kullanılması da söz konusudur. Bu tür döşemeler, darbeden etkilenme, tozu ve kiri tutma, sudan çok çabuk etkilenerek şişip bozulma gibi dezavantajlara sahiptir. Temizlik yaparken fazla su kullanılmamalıdır. Sıcak sodalı ve sabunlu su ile silinerek temizlenirler. Silmek için kullanılan bezin suyu iyice sıkılmalı ve hemen kurulanmalıdır. Temizlik anında oda havalandırılmak, paspas ve halılar yerler iyice kuruduktan sonra serilmelidir. Bu tür döşemelerin temizliğinde, sıcak sodalı ve sabunlu su kullanılabilir. Halı Yüzeyler En çok kullanılan tekstil yüzeydir. Halılar bir temel yüzeyle, bunun üzerinde uzanan tüy adını verdiğimiz halının cinsine göre, uzunluğu değişen bir üst yüzeyden meydana gelmiştir. Tüylerin arası, toz ve kirlerin yerleşmesi için uygun bir ortam oluşturur. Halıların, elyafı (dokusu), konstrüksiyonu (ipliklerin bağlanma şekli) ve tabanı (latek., PVC, poliüretan, jüt) temizlenmelerinde önemli kriterleri oluşturur. Halılar doğal ve yapay olmak üzere iki farklı elyaf türünden üretilebilirler. Halı kaplı alanların mümkün olduğunca kirlenmesinin önlenmesi ve koruyucu bakımının yapılması gerekmektedir. Halı nemden, güneşten ve lifleri güvelerden korunmalıdır. Dışarıdan içeriye kir taşınmaması için dış girişlere paspas konulmalıdır. Halının günlük temizliği elektrikli süpürge ile süpürülerek yapılır. Haftalık temizliği ise, halı iyice süpürülüp tozu alındıktan sonra şampuanlanarak yapılır. Halı üzerindeki lekeler günü gününe ve mümkün olduğu kadar çabuk çıkarılmalıdır. Lekenin cinsine göre, farklı temizlik maddeleri kullanılır. Halıyı şampuanlamadan önce üzerindeki lekeler çıkarılır. Halının iyi temizlenmesi açısından bu önemlidir. Halıların yılda bir veya kirlenme durumuna göre birkaç kere yıkanarak temizlenmesi gereklidir. Halıya ilk defa uygulanacak yıkama işlemine başlamadan önce, halının yıkanmaya karşı dayanıklı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Halı temizliğinde ve şampuanlanmasında kullanılan deterjanlar içeri¬sinde ağartıcı ve optik parlatıcıların bulunmamasına ve az köpürmesine özen gösterilmelidir. Halılar şampuanlandıktan sonra su çekme makinesi ya da halı yıkama makinesi ile suları alınmalıdır. Çok kirli halıları temizlenmesinde püskürtme-emme yöntemi kullanılmalıdır. Sıcak iklimli yerler¬de halıların (yünlü) güveden korunması için temizleme işleminden sonra naftalinlenmesi gerekir. Halıların temizlenme süreci kısaca şöyle açıklanabilir: Tabanı lastik ve köpük olanlar en kolay temizlenen halılardır. Tabanı jüt olanların jüt kısmı imalatı sırasında iyi yıkanmamışsa çekme yapar. Açık renkli halılarda bazen yer yer lekeler meydana gelebilir. Bunun nedeni ise, orta kışıma konan katranın çözülmesidir. Bu nedenle hah yıkanmadan önce köşesinden denenmelidir. -Halıların elle yıkanması sırasında yapılan işlemler şunlardır: • Halıların süpürülerek tozları alınır, • Halının yıkanacağı şampuanlı su hazırlanır, • Halının her tarafı su ile bolca ıslatılır, • Yumuşak bir fırça ile halının her tarafı ovulur, • Yeterince ovalanan halının suyu süngerle emdirilerek veya ıslak kuru bir elektrik süpürgesi ile alınır, • Saçak ve halı yıkamada ılık su kullanılması tercih edilir, • Saçaklar beyaz ise çamaşır suyu İle ağartılmalıdır. Daha sonra kenarları üzerine ağırlık koyarak veya yüzey üzerine tutularak (kenarlarından) kurutulur. Tersi durumda halı kenarları kıvrılarak deforme olabilir. • Sıcak mevsimlerde kullanılmayan ve depolanan halıların naftalinlenmesi gerekir. Parça halılar bekletilmeleri sırasında rulo yapılırsa daha iyi korunmuş olur. Duvardan duvara halıların sıcak havalarda güvelenmemeleri için silme sularına naftalin katılmalıdır. • Kilimlerin temizlikleri de halılarda olduğu gibi yapılmalıdır. Yıkama ve temizlemede klorlu bileşikler renkleri bozacağı için kullanılmaz. • Halı yıkamada halı yıkama makinesi, elektrikli süpürge, halı fırçası deterjana ihtiyaç vardır. - Halıların makine ile yıkanması sırasında dikkat edilecek konular şöyle sıralanabilir: • Halı önce elektrikli süpürge ile süpürülür. Zeminde kalabilecek toz ve kirler yıkama sırasında halıya geçerek temizliği zorlaştırır. • Halıların yıkanmasında halı yıkayıcı deterjan kullanılmalıdır. • Halının kirlilik derecesine göre 1/4 veya 1/20 oranında su ile karış¬tırılmış halı şampuanı katılır. • Makinenin kirli su tankının yerine oturtulmasından sonra bağlantı kablosu dıştan dolayıp alt motordaki prize fişi takılır. • Emme hortumunun kirli tankındaki yuvasına oturtulmasından sonra püskürtme hortumu da yuvasına geçirilir. • Halı yıkama makinesinin püskürtme ve emme motorlarının aynı an¬da çalıştırılması gerekmektedir. • Hah en uzak köşesinden başlanarak yıkanmalıdır. • Halı yıkama makinesinin kirli su tankındaki köpüğün oluşmasını Önlemek için köpük kesici kullanılır. • Yıkama bittikten sonra halı havalandırılarak birkaç saat içinde kurutulmalıdır. • Halı yıkama sırasında sadece köpükle yıkama yapan maddelerin de kullanılması söz konusu olabilmektedir. Bu şekilde emme ünitelerine gerek yoktur. Köpük havalandırma sırasında uçtuğundan, yerine temiz bir hah bırakmaktadır. • Halıların temizliğinden önce lekelerinin çıkartılması gerekir. Piyasa¬da kumaş yüzeyler için üretilmiş çok çeşitli lekelerde etkili olabilecek sprey şeklindeki ürünlerden bu amaçla yararlanılabilmektedir. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 13:06
| #6 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| Sentetik Yüzeyler Marley, epoksil, lastik, linoleum gibi farklı isimlerle piyasada bulunan bu tür yüzeyler, selüloz, pamuk, naylon veya cam dokulara reçine emdirerek ısı veya basınç altında preslenerek üretilmektedir. Sert sağlam fakat kolay kırılabilen bir malzemedir. Çeşitli renk ve ölçülerde üretilebilirler. Yanmaya dayanıklı olmaları için asbestli olanları da vardır. Sudan etkilenerek kabarırlar. Bu nedenle mutfak ve tuvalette kullanılması sakıncalıdır. Kolay çizilen ve asitlere karşı fazla dayanıklı olmayan bir malzeme grubu¬dur. Sentetik yüzeylerin temizliği öncelikle tozunun alınması ve mopla yüzeyin nemli olarak silinmesi şeklinde yapılır. Temizlikte asitli ve eritici maddelerin kullanılmaz. Sentetik döşemelerin temizlendikten sonra cilalanması gerekir. Seramik Yüzeyler Kil, kaolin ve çeşitli minerallerden oluşan ve sırlı fırınlanmış döşeme malzemeleridir. Asitlere ve alkalilere karşı dayanıklı olup kolay çizilmez. Bi*rinci derecede su ile ilişkisi olan banyo, tuvalet, havuz, hamam, mutfak gibi alanlarda rahatlıkla kullanılabilir. Dayanıklı olduğu gibi sağlıklı ve estetik malzeme olarak da bir çok iç dış mekan kaplamalarda kullanılır. Temizliği sırasında yoğun asit, yüzey sırrına zarar verdiğinden kullanılmaz. Bu ne*denle, tuz ruhu asla kullanılmamalıdır. Uzun vadede yüzeye zarar vererek hiç giderilmeyen lekelerin oluşumuna sebep olabilir. Bu tür yüzeylerde ağartma amacıyla çamaşır suyundan yararlanılabilir. Sıvı deterjanlarla yıkanarak veya silinerek temizlenir. Seramik yüzeylerin temizliğinde çamaşır suyu ve amonyak tavsiye edilir. Ovalanarak temizle*necek seramik yüzeylerde köpürmenin önlenmesi amacıyla, toz deterjan ya da yoğun likit deterjanlar tercih edilirken, silinerek temizlenecek yüzeylerde hijyenik özelliği olan sıvı deterjanlar daha iyi sonuç vermektedir. Cam Yüzeyler Camlar haftada bir temizlenir. Büyük parça camların temizliğinde uzun saplı çeksillerden yararlanırken, küçük parça camların temizlenmesinde sapsız çeksiller kullanılır. Bu çeksiller lastik ağızlı aparatlar olduğundan cam üzerindeki suyu çok kolay toplar. Cam üzerindeki kaba kirler alındık*tan sonra cam sil kullanarak parlatma işlemi yapılır. Profesyonel cam temizliğinde iki temel metot vardır. Küçük yüzeylerde camlara cam temizleyicisi, aerosol ya da el spreyi sıkılır ve kurulanır. Geniş yüzeyler, düşük konsantrasyonlu bir deterjanla sulandırılıp cam sileceği ile silinir. İnce yerler kirli su emici bez ile temizlenebilir. Cam silme personeli camın konumuna göre farklı malzemelerden yararlanabilir. Yüksek bir alanda çalışacaksa emniyet kemerini bağlar. Cam silmeye üst sağ köşeden başlayarak alta doğru devam eder. Kova*daki deterjanlı suyla cam pelüş yardımıyla camdaki kiri yumuşatır. Ulaşa*bileceği ve bir defada sileceği alana deterjanı tatbik eder. Temizlik bezi ile camı kurular. Silmeden sonra camda ortaya çıkan kaba kirleri cam jileti ile kazılır. Temiz toz bezi ve cam sil ile son bir silme işlemi daha yapılır ve tüm camlar silininceye kadar işleme devam edilir. Cam silme deterjanlarının (cam-sil) az köpürmesi, parlaklık veren ve temizleyen maddeler (amonyak, alkol) içermesi gerekir. Cam yüzeyler pencere ve kapılarda olabileceği gibi, masa ve komodin üstlerinde de olabilir. Yine, bu grup içerisindeki aynaların Kağıt Kaplı Duvarlar Kağıt ya da selüloz bazlı olduğu için yıkanarak ya da çok ıslak olarak temizlenmez. Yumuşak lifli naylon ya da kıl uzun saplı fırça ile kolayca silinebilir. Yağışlı ve nemli havalarda asla temizlenmemelidir. Nemli hava tozun kağıt üzerine daha fazla yapışmasına sebep olur. Duvar kağıtları üzerinde meydana gelen yağ lekelerini çıkarmak zordur. Fakat biraz benzin ya da tiner dökülmüş pamukla tamponlayarak lekelerin rengi biraz soldurulabilir. Bu amaçla çamaşır suyu ya da başka leke çıkartıcılardan yararlanabilir. Lekeler büyük ve çıkmıyorsa, aynı renk ve deseni olan başka bir kağıttan keserek oraya uygun bir şekilde yapıştırmak soruna çözüm getirebilir. Tahta Kaph (Lambri) Duvarlar Ahşap yüzeyin her gün hafif nemli bir bezle tozu alınmalıdır. Hoşa gitmesi ve dayanıklılığın artması için ayda bir kez cilalanması gerekir. Lekelerin çıkartılmasında terebentin esansından ya da bu amaçla üretilmiş ahşap temizleyicilerden yararlanılabilir. Mobilya Temizliği Stil ve yüzeyin cinsine göre mobilya temizliği farklılık gösterir. Uygun işlemler mobilyanın güzelliğini, yapısını korur ve mikroorganizmaların tahrip edici etkisini azaltır. Mobilya yüzeyleri, tahta, metal, plastik, boyalı, deri ve dokuma olabilir. Mobilya için temel temizlik işlemleri kuru toz alma, ıslak toz alma, vakumla temizleme, yıkama ve özellikle deriler için cila¬lamadır. Yüzey çeşidine göre temizlik işlemi de farklılık gösterebilir. Örneğin plastik ve tekstil yüzeyleri yıkayarak temizleyebilirken, metal mobilya aksamı silinerek temizlenir. Yine ahşap mobilyaların tozlarının alındıktan sonra ahşap cilası ile cilalanması da bu gruptaki farklı işlevler arasında sayılabilir. Elektrik süpürgesi ile vakumlama yönteminin kullanıldığı mobil¬yalar ise, koltuk ve sandalyelerinin kumaş kısımları olabilir. Yüzeylerin Cilalanması Cila, yüzeylerin ömrünü uzatır, temizlenmesi kolaylaştırır, tozlanmayı önler ve estetik görünmesini sağlar. Zemin cilalanırsa, bir tabaka şeklinde zemini kaplayan cila üzerindeki trafik nedeniyle aşınacağından zeminin zarar görmesi önlenir. Gözenekli zeminlerde yağ ve kir .kalıntılar mm gözeneklere girmesi çok kolaydır. Ancak, cilalama sonucunda gözenekler dolar, pürüzsüz, düzgün emiciliği engellenmiş bir tabaka meydana gelir. Böylece daha güzel bir görünüm sağlanmış olur. Cilalama mermer, traverten, PVC, Linolium, gibi sert ve yumuşak zeminlere uygulanır. Seramik ve fayans gibi yapay taşlarda cila uygulaması yapılmaz. Cilalama sırasında şunlara dikkat etmek gerekir: • Yüzeydeki toz ve kirler iyice temizlenmedikçe cila sürülmemelidir. • Havanın ve ortamın tozlu olduğu günlerde cilanın tekrar tozlanması nedeniyle cilalama yapılmalıdır. • Sadece parlatma yapılacaksa az. cila kullanmaya özen gösterilmelidir. Fazla cila girinti ve çıkıntıların içine girerek görüntüyü bozabilir. • Parlatma için yüzey iyice ovulurken, bütün cila izleri silinmelidir. • Zararları önlemek ve ekonomik kullanımı sağlamak için, depodan çıkarılan cila miktarı kontrol edilmeli, kuruyup ziyan olmaması için iş bitince kapağı kapatılmalıdır. Cilalar kristalize ve polimerize olmak üzere iki çeşittir. Genellikle sert cila olarak bilinen kristalize cila ile yumuşak cila olan polimerize cila arasında şu farklar bulunmaktadır: • Kristalize cila sadece mermer, traverten gibi doğal kalkerli taşlara uygulanır. Asla PVC esaslı yumuşak zeminlere uygulanmaz. Yumuşak zeminlerin cilalanmas da polimerize cila kullanılır. • Kristalize cilada aşınan yerlere lokal yama yapılabilir. Oysa polimerize cilada zemindeki tüm cilayı söküp yeniden uygulama yapmak gerekir. • Kristalize uygulaması zor ve uzun süren ancak, dayanıklı ve görüntü olarak daha üstün ciladır. Polimerize cila ise, daha çabuk ve elle uygulama yapılabilen ancak çabuk aşman bir ciladır. • Kristalize cilanm ilk uygulaması oldukça pahalı olmasına rağmen bakımı kolay, dayanıklı ve lokal yenileme olanakları nedeniyle, uzun süreçte polimerize ciladan daha ekonomiktir. • Kristalize cila uygulamasında, gerektiğinde sadece cila uygulaması yapılan birkaç metre karelik alanın trafiğe kapatılması yeterlidir. Oysa polimerize cilada, cilalama bitene kadar alana kesinlikle girilmemesi gerekir. Kristalize cila yapılırken şu işlem basamakları uygulanır: • Zemin iyice temizlenir, • Kurutulur, • Cila makinesine çelik yünü ped takılır, • Kristalize cila sprey edilerek ped makine yardımıyla cila üzerinde gezdirilir. Bu işlem üç ya da altı kat arasında istenen parlaklık sağlanıncaya kadar sürdürülür. Bu cila uygulaması ile zeminde ek bir katman oluşmaz, zemin kimyasal işlem ve ısı sonucunda kendi par¬laklığını ortaya çıkarır. Polimerize ( wax) cilada ise uygulanan işlem basamakları şöyle sıralanabilir: • Öncelikle zemin kir ve eski cila kalıntılarından arındırılarak kurumaya bırakılır, .Kurumayı kolaylaştırmak için zemin kuru mopla silinir, • Polimerize cila, presli kovanın içine konularak, ıslak püsküllü mop ya da preste sıkılabilir nemli mop ile tüm zemine eşit olarak sürülür, • Zemin kurumaya bırakılır, • Bu işlem zemine en az üç kat cila sürünceye kadar devam eder. Cila kuruduğunda zemin üzerinde bir film tabakası şeklinde parlaklık oluşur. TEMİZLİK HİZMETLERİ İŞLETMELERİNDE MALİYET KONTROLÜ 1. KAVRAM Temizlik işletmelerinde verimliliğin ve karın artırılabilmesi için, işletmede belli bir maliyet sisteminin kullanılmasının yanında, maliyetlerin sürekli denetlenmesi de gerekir. Ayrıca, bu aşamada, işletmeye uygun maliyet hesaplama yöntemlerinin geliştirilmesi ve uygulanması da gerekmektedir. İşletmelerde uygulanacak etkin bir maliyet kontrol sistemi ile çok çeşitli avantajlar sağlanır. Bunlardan bazılarına aşağıda yer verilmektedir. • Kontrol için yönetime yardımcı olacak bilgiler toplanır, • Gerekli raporların hazırlanmasına yardımcı olur, • İşletmenin satış politikası saptanır, • Belirli sürelerde yapılacak temizlik harcamaları tahmin edilebilir, • İşletmenin karlılık oranı maliyetler üzerine eklenerek satış fiyatı tespit edilebilir. • Personelin verimli çalışması sağlanır, • Maliyetler sınıflandırılarak gereksiz maliyetlerin önüne geçilir. 2. MALİYET VE GİDER KAVRAMLARI İşletmelerin üretim yapmak ya da üretimde kullanmak için satın aldıkları mal ve hizmetlere harcadıkları kaynakların parasal tutarına maliyet denir. Diğer bir ifadeyle, maliyet, mal ve hizmet üretiminde işletme tarafından yapılan çeşitli giderlerin, uğranılan kayıpların ve para ile ölçülebilen tüm fedakarlıkların toplamıdır. Gider ise; işletmelerin faaliyetlerini ve varlıklarını sürdürebilmeleri ve gelir elde edebilmeleri için belli bir dönemde kullandığı ve tükettiği girdilerin, yani mal ve hizmetlerin parasal tutarıdır. Çoğu zaman maliyet ve gider kavramları birbirlerinin yerine kullanılmaktadırlar. Maliyet tanımı, gider tamına benzemektedir. İşletmeler, faaliyetlerini sürdürebilmek için bir takım giderlere katlanmak zorun¬dadır. Bu giderlerin, üretilen mal ve hizmetlerle ilgili olanları maliyet, diğerleri ise, dönem giderlerini oluşturmaktadır. Maliyet ve giderler, satış gelirleri ile olan ilişkisi açısından sabit, değişken ve yarı-değişken olarak üç grupta incelenebilir. 1. Sabit Giderler: Bu giderler, kısa dönemde iş hacmine bağlı olarak değişiklik göstermeyen giderlerdir. İş hacminin çok düşük olmasında dahi bu giderler mutlaka yapılmaktadır. Amortisman, vergi, sigorta, faiz, kira giderleri gibi. 2. Değişken Giderler: Bu giderler donem içinde iş hacmine bağlılık olarak değişiklik gösteren giderlerdir. Üretim hacminin artması ile artar, azalması ile azalırlar. Temizlik giderleri, fazla çalışma ücretleri, ekstra personel giderleri, enerji giderleri gibi. 3. Yarı Değişken Giderler: Bu giderler, iş hacmine göre değişiklik göstermekle birlikte, iş hacminin sıfır olduğu durumda da belli bir gider söz konusu olduğundan sabit tarafı da olan giderlerdir. Ücretler, ısı-ışık, enerji giderleri, kırtasiye giderleri gibi. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-26-2007, 13:07
| #7 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| Maliyet ve giderleri diğer bir sınıflandırma da fonksiyonlarına göre yapılabilir. Hizmet üretim maliyeti, genel yönetim giderleri, araştırma-geliştirme giderleri, pazarlama- satış- dağıtım giderleri, finansman giderleri ve diğer giderler olarak gruplandırılabilir. Hizmet Üretim Maliyeti: Hizmeti üretirken katlanılan tüm maliyetlerdir. Bu maliyet türü kendi içinde üç grupta incelenir. a) Malzeme maliyeti: Temizlik hizmeti üretiminde kullanılan temizlik maddeleri ve araçları malzeme maliyetini oluşturur. Temizlik işlet¬melerinde kimyasallar için yapılan maliyet, toplam maliyetin yaklaşık %10 unu oluşturur. b) İşçilik maliyeti: Temizlik hizmetini yapan temizlik elemanları için yapılan tüm giderlerdir. Temizlik işletmelerinde personel maliyetleri maliyet toplamının yaklaşık %60'ını oluşturur. c) Diğer üretim giderleri: İşçilik ve malzeme maliyetleri dışında kalan diğer hizmet üretimi ile ilgili giderlerdir. Hizmet üretilirken kullanılan enerji giderleri, temizlik ekipmanlarının amortisman ve kira giderleri gibi. Genel Yönetim Giderleri: Yönetim kademesinin maaşları, üretime katıl¬mayan araç-gereç, kırtasiye, temizlik giderleri, temsil ve ağırlama giderleri genel yönetim giderlerini oluşturur. Araştırma-Geliştirme Giderleri: Ürün ve hizmetlerle ilgili yapılan araştırma geliştirme giderleri, personelin eğitim giderleri bu gider grubuna dahil edilir. Pazarlama Giderleri: Hizmetin piyasaya tanıtılmasından alıcıya teslimine kadar yapılan tüm giderler, satış personelinin maaşları, reklam, tanıtım, pazar araştırması, ulaşım giderleri pazarlama, giderlerini oluşturur. Finansman Giderleri: İşletmenin varlığını devam ettirebilmesi için al¬dığı kısa ve uzun vadeli borçlanmalar ile ilgili faiz, kur farkları, komisyon giderleri finansman giderlerini oluşturur. Diğer Giderler: İşletmenin esas faaliyetleri dışında kalan faaliyetlerle il¬gili diğer giderler ile olağanüstü giderlerdir. TEMİZLİK MALZEMELERİNDE MALİYET KONTROLÜ . Temizlik işletmelerinde de diğer işletmelerde olduğu gibi, iyi maliyet kontrolünün sağlanabilmesi için, temizlik amacıyla kullanılan malzemelerin bilinmesinin yanında, bu malzemelerin kullanılması ve saklanması ile ilgili bazı kuralara uyulması gerekir. Özellikle, malzemelerin kullanımı ve depolanması sırasında gerekli özeninin gösterilmemesi durumunda, maliyetlerin istendik düzeyde tutulması mümkün değildir. Bu amaçla öncelikle, temizlik faaliyetlerinin maliyetini arttıran nedenlerin ortaya çıkartılması gerekir. Temizlik işleminin maliyetini yükselten bazı yanlış uygulamalara aşağıda yer verilmektedir. • Gereğinden fazla temizlik ürünü satın almak, • Temizlik ürünlerinin faydasına göre daha yüksek fiyatla satın almak, • Fatura ve ödemelerde eksik denetim, • Araştırma yapılmadan sipariş vermek, • Teslim almadaki eksik kontroller, • Periyodik envanter sayımlarını yapmamak, • Birden fazla yetkili kişinin bulunması, • Temizlik ürününü gereğinden fazla kullanmak, • Maliyet bütçesinin yapılmaması, • Fiyat değişimlerini takip etmemek, • Kontrollerde hata yapılması, • Temizlik ürününü kullanmayı bilmemek, • Yanlış temizlik ürünü kullanmak, • Gerekmediği halde birden fazla temizlik ürünü kullanmak, • Her işlem için ayrı bir temizlik ürünü kullanmak, • Depolama kurallarına uymamak, • Yanlış ve gereksiz temizlik aracı almak, • Satıcı ve piyasa araştırması yapmamak, • Temizlik araçlarının dikkatsiz kullanmak, • Temizlik aracı satın alırken kalite ve garantisine dikkat etmemek. Temizlik faaliyetlerinin yürütmesi sırasında yukarıdaki konulara dikkat edilerek maliyetlerin belli ölçüde kontrol altına alınması mümkün ola¬bilmektedir. Ancak, bu aşamada maliyetlerin kontrolünde kullanılacak süre¬cin de belirlenmesinde yarar vardır. Temizlik işlemlerinin maliyet kont¬rolünde de diğer maliyet kontrol işlemlerinde olduğu gibi; satın alma, teslim alma, depolama, depodan malzeme çıkışı, stok kontrolü, kullanım kontrolü aşamalarının kullanılması en doğru uygulama olacaktır. Bu aşamalarla ilgili detaylı bilgilere aşağıda yer verilmektedir. SATIN ALMA Temizlik işlemleri için gerekli malzemelerin gerek kalite, gerekse maliyet yönünden etkin kontrolü için, satın alma aşamasından itibaren kont¬rolüne başlanması gerekir. Bu aşamayla ilgili olarak ayrıca, hangi tür satın¬alma yönteminin işletme için daha yararlı olacağı konusunun da belirlenmesi gerekir. Bilindiği işletmelerde, merkezi satın alma; tüm satın alma işlemlerinin ve kararlarının bir elden yapıldığı ve depodaki malzeme seviyesi ve türünün esas alındığı bu yöntem dışında, merkezi olmayanı satın alma politikalarına da rastlanmaktadır. Merkezi olmayan satın almada; satın alma taleplerini ihtiyaç gösteren birim yetkilileri belirler. Etkin bir satın alma faaliyeti için dikkat edilmesi gereken konular aşağıda sıralanmaktadır: • Malzeme ihtiyaç olan miktarda satın alınmalıdır. İhtiyaç belirlenirken depolama olanakları, tüketim miktarları, temizlik amaçları, malzemenin cinsi dikkate alınmalıdır. • Gerekli piyasa araştırması yapılarak en uygun fiyatlı malzemeler satın alınmalıdır. Alınacak malzemenin fiyatı ile etkinliği karşılaştırıl¬malıdır. • Temizlik standartlarına ve temizlik amacına uygun temizlik malzemesi seçilmelidir. • Satın alınacak malzemenin işlevi ve özellikleri bilinmelidir. • Büyük miktarlarda satın almadan önce malzemenin etkinliği test edilmelidir. • Satmalına fiyatları ile piyasa fiyatları, diğer işletmelerin ödediği fiyatlar ara sıra karşılaştırılmalıdır • Ödeme ve teslimat koşulları bilinmelidir. • Kullanım ve depolama açısından uygun büyüklükteki ambalajlı ürünler satın alınmalıdır. • Ambalajında gerekli bilgiler yer almalıdır. • Temizlik araçları satın alınırken kullanım, temizlik ve bakım kolaylıkları, garantisi, yedek parçası, kalitesi, satış sonrası servisler dikkate alınmalıdır. • Mümkün olduğu kadar, merkezi satın alma politikası uygulanarak öl¬çek ekonomisinden yararlanılmalıdır. Ayrıca, işletmedeki satın alma kararlarında da merkezi yaklaşım benimsenmeli, depo sayımları ve yetkilinin onayı ile satın alma yapılmalıdır. Aşağıda bir satın alma istek form örneği görülmektedir. |
|
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
10-27-2007, 13:23
| #8 (permalink) |
| Korgeneral Üyelik Tarihi: Mar 2006
Mesajlar: 3,398
Thanks: 2,467
Thanked 3,579 Times in 1,457 Posts
| TEMİZLİK HİZMETLERİ İŞLETMELERİNDE ORGANİZASYON   Temizlik Görevlisi Kendi basma ve belli bir süre içerisinde, sorumlu olduğu alanlarda hijyenik kurallara uygun olarak toz alma, leke çıkarma, süpürme, paspaslama, parlatma, yıkama, cilalama, ovma, kazıma vb. temizlik ve bakım işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir. Temizlik görevlisi, işletmenin genel çalışma prensipleri doğrultusunda, araç, gereç ve ekipmanları etkin bir şekilde kullanarak, İşçi sağlığı, iş güvenliği ve çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak, aşağıdaki görev ve işlemleri yerine getirir. Çizelge 3: Temizlik Görevlisi İş Tanımı GÖREVLER İŞLEMLER    Temizlik Hizmetleri Şefi Temizlik işletmelerindeki yönetsel işleri müdür adına belli bir departman kapsamında yürüten orta kademe yöneticilerdir. Bu seviyedeki yöneticiler, departman şefi ya da nezaretçi olarak da tanımlanmaktadır. Orta kademe yöneticilerinin yüksek teknik bilgi düzeyi yanında, yönetsel bilgiye de sahip olmaları beklenmektedir. Bu seviyedeki çalışanlara ait görev tanımlan ve iş gereklerine aşağıda yer verilmektedir. Temizlik Hizmetleri Şefi İş Tanımı  Temizlik Hizmetleri Müdürü Temizlik hizmetleri müdürü, bir temizlik işletmesindeki, planlama, or*ganize etme, yöneltme, koordinasyon ve denetleme ile ilgili kararları alan ve uygulayan üst düzey yönetici olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla, diğer işlet*me müdürlerinde olduğu gibi, bu düzeydeki yöneticinin yönetsel yetenekler yönüyle iyi donanımlı olması beklenirken, teknik işlerle ilgili olarak çok fazla bilgi düzeyinde olması beklenmez. Temizlik hizmetleri müdürünün sorumlu olduğu görevler ve iş gereklerine ait bilgilere-aşağıda yer veril*mektedir. Temizlik Hizmetleri Müdürü İş Tanımı  |
|
| |
| The Following 3 Users Say Thank You to CERENiS For This Useful Post: |
|
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |
Normal
