| 01.04.10 12:02
Yazan: Ayışığı |
| Elazığ Ağın İlçesi
| Elazığ Ağın İlçesi  Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Elazığ İli’ne bağlı bir ilçe olan Ağın, Yukarı Fırat havzası’nda, Keban Baraj Gölü’nün hemen yanında yer almaktadır İlçenin batısında Malatya, kuzeyinde Erzincan, doğusunda Keban Baraj Gölü, güneyinde de Keban ilçesi bulunmaktadırİlçe topraklarının büyük bir bölümü 1974’te Keban Baraj Gölü’nün suları altında kalmıştır Ağın ilçesi, genelde bir plato özelliği gösterir Bu platolar, yükseltileri 3000 myi geçen Munzur Dağlarının güney yamaçlarından Keban Baraj gölüne doğru gittikçe alçalır İlçe merkezi 900-1100 m arasında uzanan alçak platolar, kuzeyden gelen Beyelması Deresi’nin ve batıdan gelen Akpınar derelerinin Keban Baraj Gölü’ne ulaşmadan hemen önceki tabanlı vadilerinin içinde kurulmuştur İlçe toprakları engebeli bir arazi yapısına sahip olmakla beraber, büyük dağlara rastlanmamaktadır
Denizden 955-1005 m arasında değişen yükseklikte olan ilçenin Elazığ’a uzaklığı 85 kmdir Yüzölçümü 268 km2 olup, toplam nüfusu 3198’dir
İlçede oldukça değişik bir iklim kendini göstermektedir Yazlar kurak ve sıcak, kışlar Doğu Anadolu bölgesi şartlarına göre oldukça ılıman geçer Daha önce tipik karasal doğu ikliminin etkisinde olan ilçenin, baraj gölünün oluşmasıyla ikliminde önemli bir yumuşama görülmüştür
İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı olup, baraj gölünden ötürü gelişememiştirİlçe nüfusunun büyük bir bölümü göç etmiş, kalanlar da tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır
Baraj Gölü altında kalan alanlarda arkeolojik çalışmalar, kurtarma projeleri çerçevesinde 1968-1974 yılları arasında yapılmıştır Bu kazılarda elde edilen verilere göre yöre tarihinin Kalkolitik Çağda (MÖ5500) başladığı görülmüştür MÖXVI ve XIVyüzyıllarda yörede Hurriler yaşamıştır
Bölge Hititlerle Urartular arasında da sınır oluşturmuş bu nedenle de her iki topluma ait kalıntılara burada rastlanmıştır Ağın, MÖI000’lerde Asur ve Hititlerin çatışmalarına sahne olmuş, birkaç kez Asur ve Urartu devletleri arasında el değiştirmiştir Sonraki yıllarda Romalılar yöreye egemen olmuş, kale niteliğinde karakollar kurarak bölgeyi denetimleri altında tutmuşlardır Roma-Part çatışmaları ve Arap akınları bölgede Romalıları zorlamıştır Bizanslılar döneminde bölgede karışıklıklar çıkmışsa da önlenememiştir Malazgirt Savaşı’ndan (1071) sonra Mengücekoğulları Ağın ile birlikte Arapgir ve Kemaliye bölgesini de ellerine geçirmişlerdir Artukoğulları 1120 yılında Harput’a hakim olmuş, Mengücekoğulları ile Ağın ve çevresi için sürekli çatışmışlardır Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran Seferi sırasında 1514’te Osmanlı topraklarına katılmıştır
Şemsettin Sami’nin Kâsmüsü’l Âlâm’ında Ağın’ın Mamuret-ül Aziz sancağında (Elazığ) Eğin kazasına bağlı bir nahiye olarak belirtilmiştir Cumhuriyetin ilanından sonra Keban ilçesine bağlı bir bucak olan Ağın, 1954 yılında Elazığ’ın ilçesi olmuştur
Ekrem Bey KonağıAğın’da baraj gölü nedeniyle yapılan kazılarda Kalkolitik Çağdan Roma dönemine kadar geçen süre içerisinde yaşamış toplumların küçük buluntuları, objeleri Elazığ Müzesi’ne götürülmüştür Yöre höyükleri ile ünlü olup, günümüze bunlardan Hastek Kalesi, Karamağara Köprüsü, Kaya mezarları ve nekropolü ulaşabilmiştir İlçede Türk sivil mimarisi örneklerinden pek azı günümüze ulaşabilmiştir Bunların başında da Ekrem Bey Konağı gelmektedir Ağın İlçesinin tarihinin MÖ 16-17 yüzyıllarda yöreye yerleşen Hurrilere kadar uzandığı bilinmektedir Yörede hakimiyet kuran çeşitli kavimlerin egemenliğinde kalan Ağın, 1071 yılından sonra Türklerin Anadoluya girmesiyle 1115-1234'e kadar Artukoğulları yönetiminde kalmış, 1514 Çaldıran Savaşı'ndan sonra Osmanlı topraklarına katılmıştır "Kamus-ül Alamîda İlçeye ilişkin şu bilgiler yer almaktadır "Mamuret-ül Aziz" (Elazığ) sancağında Eğin İlçesine bağlı bir bucaktır 52 köyden oluşmuştur 1954 yılında Elazığ'a bağlı olarak bir ilçe olmuştur Şu anda 16 köyü bulunan İlçenin, 1997 yılı nüfus sayımına göre 2103'ü ilçe merkezinde olmak üzere toplam nüfusu 3198'dir
Elazığ ilinin Kuzeybatısında bulunup İl'e uzaklığı 77 kmdir Ağın doğudan Çemişgezek, batıdan Arapgir, güneyden Keban, kuzeyden yine Arapgir ve Kemaliye ile çevrildir Yüzölçümü 526 metrekare olup kuzey yönünde Hekemat Tepesi, güney yönünde Osman Tepesi, batı yönünde ise Aliuşağı tepelerinin arasında küçüklü büyüklü dereler arasına yerleşmiştir Dereleri sulak olduğundan yeşilin her rengine rastlamak mümkündür Fırat'ın bir kolu olan Karasu, İlçenin Doğu sınırı boyunca uzanmakta ve Keban civarında Murat Nehri ile birleşerek asıl Fırat'ı teşkil etmektedir Daha önceleri tipik karasal Doğu ikliminin etkisinde olan ilçenin Baraj Gölünün oluşmasıyla ikliminde önemli bir yumuşama görülmüştür Elazığ'dan 77 km uzaklıkta olan Ağın'a ulaşım karayolu ile yapılmakta olup, Keban Baraj gölü üzerinden de feribotla sağlanmaktadır İlçenin yaz ve kış İl yolu ve köy yolları ulaşıma açıktır
Konumu
Ağın doğudan Keban Barajı, kuzeyden Erzincan, batıdan Malatya, güneyden Keban ilçesi çevrelemektedir
Coğrafya
1954 yılında kurulmuştur Arapgir, Kemaliye, Çemişgezek ve Keban İlçeleri ile komşudur Yüzölçümü 268 km², kıyı şeridi 70 km dir Ağın, Elazığ ilinin kuzey batısında bulunup, ile yaklaşık 85 km uzaklıktadır Yüz ölçümü 268 km² dir Rakım 955-1005 arasında değişmektedir Ağın çevresi, genelde bir plato özelliği gösterir Bu platolar, yükseltileri 3000 myi geçen Munzur Dağlarının güney yamaçlarından Keban Baraj gölüne doğru gittikçe yükselti kaybeden ve basamaklı bir yapıdaki platoların baraj gölü çevresindeki en alçaklarına tekabül eder Ağın İlçe merkezi Ortalama 900-1100 m arasında uzanan bu alçak plato yüzeylerinin ve kuzeyden gelen Beyelması Deresi'nin ve batıdan gelen Akpınar derelerinin Keban Baraj Gölü'ne ulaşmadan hemen önceki tabanlı vadilerinin içinde kurulmuştur Aynı zamanda bu kısım, bu iki derenin birleşmesiyle oluşan Ağın Deresi'nin kazdığı vadiyi günümüzde Keban Baraj Gölü'nün doldurmasıyla meydana gelen körfezin kuzeyinde yer alır Keban Baraj Gölü'nün yapımıyla ilçe yarımada görüntüsü kazanmıştır
Ağınlı ünlüler
* Fethi Gemuhluoğlu
* Rüştü Asyalı
* Bülent Serttaş
* Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu
* Adnan BİNYAZAR
* İsmail Nazım BEYDEMİR
Eski ve Şimdiki Köyleri
Yanlış içerikler mevcut Bu maddenin doğruluğu konusunda şüpheler var
(Madde içeriğinde doğruluğu kesin olmayan kısımlar tespit edilmiştir)
Lütfen konuyla ilgili tartışmaya katılın Gerekirse kaynak gösterin
* Altunayva (Ea: Ağdunut)
* Armutlu (Ea: Ecüzlü - samançay(küzne)ye baglı)
* Ayvacık (Ea: Kopinik - Baraj Gölü Altında Kaldı)
* Bademli (Ea: Payamlı)
* Bahadırlar(Ea: Zalbar)
* Balkayası (Ea: Şıhlar)
* Beyelması (Ea: Hozakpur)
* Bükler (Ea: Süderek - Baraj Gölü Altında Kaldı)
* Çamgıran (Baraj Gölü Altında Kaldı)
* Demirçarık(Ea: Gemuhlu)
* Dibekli (Ea: Dingidar)
* Dürümlü (Ea: Mıneyik - Keban'a Bağlandı)
* Gümüşsuyu (Ea: Havna - samancay(küzne)ye bagşi)
* Kaşpınar (Ea: Pağnik) Kaşpınar köyü web adresi
* Kopuzlu (Ea: Hörenek - Keban'a Bağlandı)
* Konak (Saraycık'a Bağlı)
* Kurtulus (Ea: Hünü - Gıranli'ye Bağlı)
* Küşne (Harabe ve terk edilmiş durumda)(Küzne Samançay köyünün eski adıdır)(Bu köy başka)
* Modanlı
* Orta Yabanlı
* Öğrendik (Ea: Gıranli)
* Pulköy, Ağın Pul Köyü Web İnternet Sitesi
* Salkımlı (Ea: [[Venk] daha eski adı Vank yenipayam (hastek e bağlı)
* Samançay
* Saraycık (Ea: Saracuh)
* Tarlabaşı (Ea: Haskini)
* Uzunyol (Ea: Bahadin - Baraj Gölü Altında Kaldı)
* Yabanlılar(Aşağı Yabanlı)
* Yedibağ (Ea: Paşikli)
* Yenipayam (Ea: Hastek) kaynak / vikipedi / kent haber 
| |
