PaylaşTR

Geri git   PaylaşTR > EĞİTİM VE ÖĞRETİM DÜNYASI > Lise Üniversite > Biyoloji

Kelebeklerin Yaşam döngüsü

Biyoloji
Kelebeklerin Yaşam döngüsü, Kelebeklerin Yaşam döngüsü Tırtıldan kelebeğe başkalaşım Bir kelebeğin (ve aynı şekilde bir güvenin) yaşam döngüsü, birbirinden çok farklı görünen formların, bir kelebeği oluşturması ile sonuçlanan, bir seri olağanüstü dönüşümüdür Doğada çok çeşitli olağanüstü ve büyüleyici oluşumlar vardır Bir yumurtanın bir kelebeğe başkalaşımı da bu harikalardan biridir Hikaye iki kelebeğin çiftleşmesi ile başlar Bu süreç, dişinin yumurtalarının döllenmesini sağlar Doğadaki diğer bir çok türde olduğu gibi, gerçek çiftleşmenin öncesinde bir kur yapma evresi vardır Bazı kelebekler ve Kelebeklerin Yaşam döngüsü ineğin hayat döngüsü, ipek böceğinin hayat döngüsü, kelebek başkalaşım evreleri, kelebek döngüsü, kelebeklerde solunum, kelebeklerin dönüşümü, kelebeğin başkalaşım evreleri, kelebeğin başkalaşım geçirmesi, kelebeğin döngüsü, kelebeğin dönüşümü, kelebeğin hayat döngüsü, kelebeğin hayat döngüsü resmi, hakkında bilgiler ve daha fazlasını içeriyor.. Devamını Oku...

 
Paylaş
24.11.07 18:04 Yazan: laliberte51
Kelebeklerin Yaşam döngüsü

Sponsorlu Bağlantılar

Kelebeklerin Yaşam döngüsü



Tırtıldan kelebeğe başkalaşım
Bir kelebeğin (ve aynı şekilde bir güvenin) yaşam döngüsü, birbirinden çok farklı görünen formların, bir kelebeği oluşturması ile sonuçlanan, bir seri olağanüstü dönüşümüdür Doğada çok çeşitli olağanüstü ve büyüleyici oluşumlar vardır Bir yumurtanın bir kelebeğe başkalaşımı da bu harikalardan biridir
Hikaye iki kelebeğin çiftleşmesi ile başlar Bu süreç, dişinin yumurtalarının döllenmesini sağlar Doğadaki diğer bir çok türde olduğu gibi, gerçek çiftleşmenin öncesinde bir kur yapma evresi vardır Bazı kelebekler helezon çizerek uçar, bazen dişi kanatları ile belli bir konumda yatar Herhangi bir kur yapma hareketi (insanlarda olduğu gibi) olası eşin uygunluğunu keşfetmek amacı ile yapılır Bu sürecin bir parçası, dişinin önceden döllenip döllenmediğini anlamaya yöneliktir Dişi uygun olmadığını göstermek amacıyla bir feromon (kimyasal bir madde) salgılar yada alışılagelmiş çiftleşme hareketlerini tekrarlamaz Dişi ve erkek uygun olduklarını anladıklarında çiftleşme başlar Kelebekler bir süre için eşleşmiş konumlarını korurlar Bazen kısa bir süre bazen de daha uzun bir süre için bir arada kalırlar Çiftleşme sırasında ikilinin beraber uçması alışılmadık bir durum değildir Çiftleşme gerçekleştiğinde, dişinin yumurtalarının döllenmesi ile sonuçlanan bir süreç gerçekleşir Ardından, dişi yumurta bırakmaya hazır hale gelir
Yumurta veya Ovum
Yapısı: Kelebek yumurtalarının şekli dikkati çekecek şekilde değişkendir Örneğin Çatal-kuyruk kelebeğinin yumurtaları pürüzsüz ve küreseldir Yakın akraba türlerin yumurtalarının şekli arasında belli bir fiziksel tutarlılık vardır


Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü


Yumurta, içinde dişinin döllenmiş ovum’unun bulunduğu bir dış bir katmandan, koryon (amniyon zarı), oluşur Bu katmanda, mikropil olarak adlandırılan, bazı yumurtaların üstünde küçük bir çukur şeklinde göze görünen, küçük bir delik bulunur Bu delik spermin yumurtayı döllemesine olanak sağlar ve olasılıkla, gelişen embriyonun nefes almasını sağlar
Kelebek kimyasal bir süreçle, ayakları aracılığıyla, bitkilerin “tadına” bakar ve yavrularının beslenebileceği bitki türünü yada yakın tür grubunu tanır Bazı kelebekler larvaları için sadece bir tür seçerken (monofagus), bazıları benzer türleri (oligofagus), başkaları ise farklı cinsten bitkileri (polifagus) kullanır Bir kere uygun bitki bulunduktan sonra, yumurtlama işlemi başlar
Bazen yumurtalar tek tek bırakılır, bazen de yığın halinde bırakılırlar Örneğin, Isırgan kelebeği (Araschnia levana) dikey kolonlar halinde yumurtlar Tüm bu taktiklerin, hayatta kalma açısından, önemi vardır Bazen bir parazit büyük bir gurup içerisinde bir yada iki yumurtayı gözden kaçırabilir yada birbirinden çok uzaktaki bir iki yumurtayı fark etmeyebilir Genellikle, yumurtalar besin-bitkisinin üzerine bırakılır Ancak, bazı türler yumurtalarını bitkiye yakın yere bırakırlar Örneğin, Cengaver kelebeği (Argynnis paphia) yumurtalarını kendi besin bitkisi olan hercai menekşenin yakınına, bir ağaç kütüğünün üzerine bırakır Kelebek yumurtaları çeşitli yaban arıları saldırısına uğradıkları için onları korumak üzere her türlü önlemin alınması gereklidir
Yumurtaların kırılması için, belli bir sürenin geçmesi gerekmektedir Hatta, bazı kelebek türleri tüm kış boyunca yumurta halinde kalır ve ancak havalar ısındıktan sonra yumurta kırılır Tahminen, küçük olduklarında yenilme olasılıkları düşük ve gözden kaçma olasılıkları da büyüktür Genellikle, yumurtanın kırılması için yaklaşık 10 günlük bir süre gerekir Küçük tırtılın yumurtadan çıkabilmesi için kolay bir çıkış yolu vardır
Fotoğrafta Anadolu Orakkanadı (Gonepteryx rhamni)’nın yumurtası ile beraber 1 instar larvası görülmektedir
Aslında, bir çok genç larva yumurtanın kabuğunu yer Bir kısmı için bu, besin-bitkilerine ulaşıncaya kadar yakıt görevi görür, bazıları için ise kış gelmeden sahip olabilecekleri tek besin kaynağıdır
Tırtıl veya larva

Tırtıl bir yemek yeme makinesidir Tırtıl bitki materyalini çiğnemeye yarayan bir ağız yada bir çift çeneyi takip eden sindirime yarayan uzun bir bağırsaktan oluşmaktadır Üç çift gerçek bacak (tüm böceklerde olduğu gibi) ve beş çift yaprakları ve sapları kavramak için ucunda kancası olan vantuza benzer ön-bacaklar (yalancı-bacak) yardımı ile hareket eder Larvanın yan taraflarında bulunan dokuz çift küçük delikten, (spiracle-solunum deliği), solunum gerçekleşir Gelişmiş bir salgı bezinden (spinneret) tırtıl ipek üretir Tüm larvalar tüylüdür, hatta bazıları setas adı verilen, yırtıcıları tırtıllardan uzak tutmaya yarayan, uzun dikensi kıllarla örtülüdür
Yumurtadan ilk çıktığında larva yada tırtıl çok küçüktür, sadece birkaç milimetre uzunluğunda Bu ilk larvalar, instar, hangi türe ait olurlarsa olsunlar birbirlerine benzerler Bazı türler bu aşamada kışlarsa da, genellikle, tırtıl hemen yiyecek aramaya ve bulduğunda yemeğe başlar

Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü


Böceklerin gövde yapısının doğası nedeniyle böcekler memelilerden farklı büyürler Tırtıl ne kadar çok deri değiştirirse o kadar fazla genişleyebilir ve büyüyebilir Bu süreç deri değiştirme (ecdysis) olarak adlandırılır ve her deri değiştirmenin ardından tırtıl yeni bir instara dönüşür Bir çok Avrupa türü dört kere deri değiştirir, böylece son aşama genellikle beşinci instar olur
Tırtıllar zamanlarının büyük kısmını beslenerek geçirirler ve büyüdükçe daha fazla miktarda bitki tüketirler Bazı türler, fark edilmemek için gece karanlığını tercih ederler Yırtık-pırtık yada Virgül diye adlandırılan Polygonia c-album türünün tırtılları zamanlarının büyük kısmını yaprakların altında geçirirler Dışkıları küçük topaklar halinde yere saçılmış olarak bulunur
Lahana kelebeğinin (Pieris brassicae) dışkısı renklidir
Hatta, Sarı antenli zıpzıp (Thymelicus skipper) gibi bazı kelebek türlerinin, yırtıcıları caydırmak için kullandıkları bir dışkı fırlatma sistemleri vardır Hanımeli kelebeği (Limenitis camilla) tırtılı yırtıcıları şaşırtmak için üzerini kendi dışkısı ile kaplar

Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü


Tam büyümüş Virgül (Polygonia c-album) larvasının görünüşü (yukarıdaki fotoğraflar) Sağdaki fotoğrafta tırtılın kafa karıştıran renklerini görüyorsunuz Bir kuş olsanız hangi uçtan yemeğe başlardınız?
Tırtıllar çenelerinin altında bulunan organlarından ipek bir iplik üretirler Bu iplik çeşitli amaçlarla kullanılır Bu iplik tırtılların bitkinin üzerinde tutunmalarını sağlar ve bazıları yemek molalarında dinlemek amacı ile kullanırlar
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Diğerleri, örneğin Aglais (Aglais urticae) ve Tavuskelebeği (Inachis io), savunma amaçlı, genç tırtılların bir arada yaşadığı ve tam büyüdüklerinde dağılan bir ağ örerler
Tırtıl tam büyüdüğünde pupalaşmak için uygun bir yer aramaya başlar Bu evre bazen ön-pupa olarak da adlandırılır Larva, pupalaşma evresi öncesinde tüm dışkısını boşaltır Farklı aileler farklı yollarla pupalaşır

Bir Nymphalid ipek bir yastık örer ve tutunmak anal uzvunu kullanarak baş aşağı asılır

Bir Pierid, öte yandan, önce bir yastık örer, ardından destek amaçlı bir kuşak örerek başı yukarıda olacak şekilde asılı kalır
Larva kendini astıktan kısa bir süre sonra pupa evresine dönüşüm başlar Bu süreci başlatanın sisteme salgılanan bir hormon olduğu düşünülmektedir

Krisaliz yada Pupa

Krisaliz kelimesinin, Yunancada altın anlamına gelen ve bazı Nymphalid pupalarının rengini işaret eden kelimeden türetildiği düşünülmektedir Pupa ise kelebeklerin bu evresini tanımlayan bilimsel bir isimdir Pupada erişkin vücut parçalarının büyük kısmı görülebilirBir Pierid, öte yandan, önce bir yastık örer, ardından destek amaçlı bir kuşak örerek başı yukarıda olacak şekilde asılı kalır

Tırtıl bir pupaya dönüştükten sonra, pupayı erişkin bir kelebeğe dönüştüren olağanüstü süreç başlar Bu, iki hafta gibi kısa bir sürede tamamlanabilir Ancak, bazı türler bu aşamada kış uykusuna yatar ve baharda havalar ısınmaya başladığında kelebeğe dönüşür Pupa yırtıcılardan kaçamadığı için çok iyi gizlenir, hatta bazı türler yeraltında kelebeğe dönüşür Büyük korubeni (Maculinea arion) larva ve pupa dönemini karınca yuvasında geçirir

Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü


Pupa ipek yastığın üzerinde, tırtılın anal uzuvlarından ziyade, kreman (asıcı) kası ile asılı kalır

Bir pupanın iki farklı görüntüsü Tırtılın derisinin arta kaldığına dikkat ediniz
Erişkin kelebek çıkmadan hemen önce pupa derisi saydamlaşır ve içeride kanat örüntüsü belirginleşir





Virgül Kelebeğinin Pupadan Kelebeğe Dönüşümü
(Aşamalar basitleştirilmiştir)
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü




1Pupa yırtılarak açılır; 2 Erişkin kelebek bu yırtıktan dışarı çıkar; 3 Kelebek kendini kabuktan kurtarır

4 Kelebeklerin Yaşam döngüsü5 Kelebeklerin Yaşam döngüsü6

Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
4Bu aşamada vücudu sıvı ile doludur; 5 Bu sıvı kanatlara pompalanır İki zar halinde olan kanatlar etkin bir torba oluşturur; 6 Sonunda, kanatlar düzelir Kelebek uçmaya hazır olmadan önce kısa bir kuruma dönemi görülür


Son aşama
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Kanatlar sıvı ile pompalandıktan ve kuruduktan kısa bir süre, başkalaşımdan geriye kalan tüm atıklar boşaltılır
Kelebeklerin Yaşam döngüsü
Bu, normalde kırmızımsı renkli bir sıvıdır (meconium) ve bir çok kelebek aynı anda başkalaşım geçirdiğinde bir kan seli görüntüsü oluşur
Bu süreç tamamlandıktan sonra, döngü tekrar başlar Bazı türler bu döngüyü yılda birkaç kez tamamlar, bazıları ise sadece bir kez Bazı Alpin yada kutup türleri iki yılda bir döngüyü tamamlar Kelebeklerin yıllık döngü sayısı voltinizm olarak adlandırılır Bivoltin yılda iki kez döngü, polivoltin ise çoklu döngü anlamına gelmektedir
Aşağıdaki fotoğraftaki farklı kareler, bir kelebeğin yaşamındaki aşamaların görece boyutlarını göstermek için ölçeklendirilmiştir



Kelebeğin Yaşam Döngüsü
Kelebeklerin Yaşam döngüsü


Sponsorlu Bağlantılar




Gitti Gidiyor..
06.01.08 01:23 Yazan: tt-dest_07

paylasim icin tesekkürler

14.04.08 20:17 Yazan: abulur

paylaşım için teşekkürler

04.10.08 20:23 Yazan: sahre

saol teşekkürler

05.10.08 18:08 Yazan: diyarlatif

çok güsel
saolarsın bilader,mm

06.10.08 14:27 Yazan: hawktr

çok saol


hmmmm çok ilginç saol

07.10.08 16:24 Yazan: ırmak_gıbı

TESEKKURLER

07.10.08 16:34 Yazan: zeynos

valla bu kelebkleri ben çok seviyom yalari neredeyse akşama kadar onları kovalıyorum

07.10.08 16:35 Yazan: zeynos

paylaşım için teşekkürler

07.10.08 16:39 Yazan: zeynos

yaa kelebeğin yaşam evrelerini gösteren resimleri benim pc açmıyor bendemi bi problem var yoksa bu resimler açılmıyormu

 


WEZ Format +2. Şuan Saat: 04:43.


PaylaşTR Bir Eğlence Ve Bilgi Paylaşım Platformudur. Copyright © 2004-2014

Sitemizdeki içerik,iznimiz olmadan veya kaynak gösterilmeden başka sitelerde kullanılamaz. 5651 Sayılı Kanun'un 8.Maddesine ve T.C.K'nın 125. Maddesine göre Sitemizdeki Üyelerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.Sitemizde bulunan bir içeriğin, kanunlara aykırı olduğunu veya yanıltıcı olduğunu düşünüyorsanız lütfen buradan bize bildirin.

PaylasTR.Org | Since 2004

Powered by vBulletin Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.3.0

Forumumuza kayıtlı Kullanıcı olmadığınız algılandı. Forumun tüm özelliklerini kullanabilmek için buraya tıklayarak ücretsiz üye olabilirsiniz...
Üye olmadan yeni konu açıp soru sorabilirsiniz